تحلیل روزنامه انگلیسی زبان “سعودی گزت” چاپ ریاض: سناریوی برد- برد ایران و روسیه

0
290

انرژی بار دیگر در مرکز بازی عرصه ژئوپلتیک قرار گرفته است. درحالیکه غرب تلاش می کند با ابزار تحریم مسکو  و تهران را در تحت فشار قرار دهد، ایران و روسیه با انجام اقداماتی هماهنگ به دنبال خنثی کردن این فشارها هستند و بار دیگر انرژی به حربه ای در این جنگ فرسایشی تبدیل شده است.
سه شنبه گذشته، الکساندر نواک وزیر انرژی روسیه و همتای ایرانی وی بیژن زنگنه تفاهم نامه ۵ ساله ای در خصوص همکاری در بخش انرژی به امضا رساندند. نواک اعلام کرد که “براساس پیشنهاد ایران، ما در ترتیبات مربوط به حمل نفت خام به بازارهای مختلف از جمله بازار روسیه مشارکت خواهیم نمود.”

نه نواک و نه تفاهم نامه هیچکدام جزئیات زمانبندی یا حجم احتمالی نفت را افشا نکردند. به گفته نواک، این معامله ناقض تحریم های بین المللی نیست.
اما چند دقیقه بعد وزارت انرژی روسیه اظهارات نواک را پس گرفت و اعلام کرد روز چهارشنبه بیانیه جدیدی در این خصوص منتشر خواهد شد. دلیلی در مورد علت این تصمیم و اینکه بیانیه جدید درخصوص همکاری نفتی چه خواهد گفت، اعلام نشد. بازارها از این اقدام در حیرت فرو رفتند.
بیانیه جدید چهارشنبه گذشته با همان عبارت “براساس پیشنهاد ایران، ما در ترتیبات مربوط به حمل نفت خام به بازارهای مختلف از جمله بازار روسیه مشارکت خواهیم نمود” منتشر گردید. در بیانیه جدید به حجم نفت یا چارچوب زمانی اشاره ای نشد و چنین اعلام گردید که “حجم معامله را بازار تعیین خواهد کرد.”
اما علیرغم افشا نشدن جزئیات، خبرگزاری ایتارتاس روسیه، خبرگزاری فارس ایران و خبرگزاری تلگراف روز چهارشنبه ارزش معامله را ۲۰ میلیارد دلار اعلام کردند. خبرگزاری فارس با این تیتر که “ولادمیر پوتین به زودی قرارداد تاریخی ۲۰ میلیارد دلاری نفتی را با ایران به امضا خواهد رساند تا تحریم های غربی را دور بزند”، به نقل از رسانه های روسی و مقامات کرملین اعلام کرد که این قرارداد به روسیه اجازه خواهد داد روزانه نیم میلیون بشکه نفت خریداری نماید. این درحالیست که سایر رسانه های روسی این حجم را تنها ۵۰ هزار دلار اعلام کردند.
روزنامه کامرسانت روسیه از تمرکز مذاکرات بر خرید حدود ۷۰ هزار بشکه در روز خبر داد که این میزان کسر کوچکی از نفت تولیدی ایران است. براساس اعلام اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده، ایران در سال ۲۰۱۳ روزانه ۲/۳ میلیون بشکه در روز نفت تولید کرده است. براساس گزارش کامرسانت، روسیه نفت را براساس نرخ مرجع برنت و با اندکی تخفیف خریداری خواهد نمود. این روزنامه اضافه کرده که روسیه امیدوار است با انجام خریدها از طریق یک مرکز مبادله جدیدالتاسیس که تحت نظارت دولت خواهد بود، از اقدامات متقابل ایالات متحده جلوگیری نماید.
فازغ از اینکه جزئیات قرارداد مذکور چه باشد، تحلیلگران معتقدند که این قرارداد به ایران اجازه خواهد داد تاحدودی اثر تحریم های غربی و بین المللی را خنثی نماید و به تهران در اعمال فشار در مذاکرات کمک کند. همزمان، ولادمیر پوتین با این معامله نفتی می تواند (با ایجاد تعجیل در توافق هسته ای ایران با غرب) در سیاست خارجی دولت اوباما خلل ایجاد نموده و به نوعی تحریم های غربی را تلافی کند. در واقع این سناریو برای هر دو کشور برد-برد خواهد بود.
خبرگزاری رویترز در تاریخ ۱۰ ژانویه ۲۰۱۴ برای نخستین بار در یک گزارش اختصاصی اعلام کرد که ایران و روسیه درحال مذاکره برای سواپ نفت با کالا به ارزش ۵/۱ میلیارد دلار هستند که این مسأله ایران را قادر خواهد ساخت صادرات نفت خود را به میزان قابل توجهی افزایش داده و تحریم های غربی را تضعیف نماید.
براساس سواپ پیشنهادی نفت با کالا، روسیه می توانست ۵۰۰ هزار بشکه یا یک سوم صادرات نفت ایران را با تجهیزات و کالاهای روسی معاوضه نماید.
اما در ادامه راه، گفته شد که فروش نفت ایران به روسیه توجیه اقتصادی نداشته و به لحاظ فنی مشکل است زیرا روسیه پالایشگاهی در نزدیکی بندرهای بزرگ ندارد تا بتواند نفت را فرآوری نماید.
اما مقامات ایالات متحده نسبت به این مسأله واکنش جدی نشان دادند و جان کری نگرانی های واشنگتن را به همتای روسی خود منتقل کرد.
اما چرا روسیه که خود یکی از بزرگترین صادرکنندگان نفت خام است، به نفت خام ایران علاقه نشان می دهد؟ این مسأله چند دلیل دارد. روسیه در وهله اول تجهیزات و کالاهای خود را با نفت خام ایران تهاتر می کند. خریداران آسیایی نفت ایران نیز می توانند مقادیر بیشتری از نفت ایران را به عنوان نفت روسیه خریداری کنند. در نتیجه روسیه می تواند پول خوبی از این معامله بدست آورد.
اما این معامله به شکل دیگری نیز به روسیه کمک می کند. روسیه در ماه ژوئن گذشته قرارداد نفتی ۲۷۰ میلیارد دلاری با چین به امضا رسانده و متعهد شده به مدت ۲۵ سال روزانه ۲۹۰ هزار بشکه نفت به چین تحویل دهد. قرار بود بخش عمده این نفت از میدان نفتی کشگان قزاقستان تأمین گردد لکن بهره برداری از میدان با تأخیر مواجه شده و حداقل تا پایان سال به بهره برداری نمی رسد. لذا نفت ایران می تواند این کمبود را جبران نماید.

نظر بدهید