چشم‌انداز صنعت کشاورزی و دامداری ایران از نگاه مؤسسه BMI- سه ماهه سوم ۲۰۱۴

0
254

تحریم‌های مالی اعمال شده بر ایران به بهانه برنامه هسته‌ای، مشکلاتی برای واردات کالا در این کشور ایجاد کرده است. قیمت مواد غذایی در حال افزایش است، که این مسأله منجر به کاهش مصرف گوشت می‌شود. البته استفاده از تهاتر کالا به جای روش‌های متداول تجارت به منظور دور زدن تحریم‌ها جهت پاسخگویی به تقاضای مردم، می‌تواند به‌طور موقت مورد استفاده قرار گیرد. بدیهی است رئیس جمهور جدید، آقای حسن روحانی، رویه ای مصالحه‌آمیزتر در برابر غرب به کار خواهد برد.

اما تحریم‌های بین المللی همچنان به قوت خود باقی خواهد ماند. به نظر می‌رسد در بلندمدت، ادامه سرمایه‌گذاری دولت در زیرساخت‌ها – مانند بهبود سیستم‌های آبیاری –  روش‌های سنتی کشاورزی را تغییر و بازدهی کشاورزی را افزایش خواهد داد. در مورد چشم‌انداز آتی غلات و شکر نیز نگاه خوش‌بینانه‌ای وجود دارد.

پیش‌بینی‌های کلیدی

•    انتظار می‌رود تولید گندم تا سال ۲۰۱۸-۲۰۱۷ با حدود ۱۱/۱ درصد رشد به ۳/۱۵ میلیون تن برسد. با توجه به مدرنیزه کردن فناوری، از جمله نژاد بهتر غلات، دسترسی بیشتر به مواد اولیه مورد نیاز و بهره‌گیری بیشتر مناطق از امکانات جدید آبیاری، انتظار می‌رود بازده گندم بهبود یابد.
•    مصرف شکر تا سال ۲۰۱۸ با ۲۵ درصد رشد به ۵/۲ میلیون تن خواهد رسید. به‌طور عمده رشد جمعیت محرک رشد تقاضا برای شکر خواهد بود.
•    پیش‌بینی می‌شود تولید مرغ تا سال ۲۰۱۸-۲۰۱۷ با ۱/۱۴ درصد رشد به ۹۰۰۴۰ تن برسد. این رشد به دلیل تقاضای داخلی و تأثیرات افزایش سرمایه‌گذاری صورت خواهد گرفت.
•    ارزش بازار محصولات کشاورزی بر اساس قیمت‌های جهانی در سال ۲۰۱۴ معادل ۲۵/۹ میلیارد دلار خواهد بود (که ۱/۴ درصد کمتر از سال ۲۰۱۳ است و پیش‌بینی می‌شود بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۸ به طور متوسط سالانه ۶/۱ درصد رشد کند).
•    رشد تولید ناخالص داخلی واقعی در سال ۲۰۱۴ معادل ۸/۲ درصد خواهد بود (در سال ۲۰۱۳ این رقم ۹/۲- درصد بوده است و پیش‌بینی می‌شود طی سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۸ به طور میانگین۳/۳ درصد باشد).
•    تورم مصرف‌کننده در سال ۲۰۱۴ نسبت به همین مقطع در سال گذشته ۲۸ درصد بوده است (این رقم نسبت به سال ۲۰۱۳ که ۳۶ درصد بوده است، کاهش یافته و برای دوره ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۸ برابر ۴/۱۵ درصد پیش‌بینی گردیده است).

تحولات کلیدی

چشم‌انداز بخش‌های دامداری و لبنیات ایران در دوره‌های کوتاه و میان‌مدت در حال بهبود است. پس از دو فصل رکود، بازگشت سودآوری مزارع به پشتوانه افزایش سریع قیمت‌های خوراک دام، باعث رشد سطح تولید در سال ۲۰۱۴-۲۰۱۳ خواهد شد. در میان‌مدت، برچیده شدن تحریم‌ها به احتمال زیاد منجر به ارتقای اقتصادی ایران می‌شود و این امر امکان سرمایه‌گذاری خارجی در این کشور را فراهم می‌آورد. به تازگی در مذاکرات بین ایران و کشورهای غرب در زمینه دستیابی به توافق بر روی برنامه هسته‌ای ایران، پیشرفت‌هایی حاصل شده است. ایران و کشورهای عضو گروه ۱+۵ (چین، فرانسه، روسیه، انگلستان، ایالات متحده آمریکا و آلمان) در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳ به توافقی دست یافتند که بر آن اساس برخی از تحریم‌های مربوط به تجارت کالاها و خدمات به تعویق خواهد افتاد.
پروژه‌های مربوط به صنعت کشاورزی به ویژه بخش‌های دامداری و محصولات لبنی به احتمال زیاد امتیازهایی را به دست می‌آورند. شرکت‌های بزرگ کشاورزی همچون دانون ، هم‌اکنون در ایران حضور دارند و پیش از اعمال تحریم‌های بین‌المللی در سال ۲۰۱۲ به این بازار وارد شده‌اند.
ایران پس از حصول توافق، معاملات بسیاری در زمینه واردات غلات و کودهای شیمیایی انجام داد که این موضوع حاکی از کاهش موانع واردات کالا می‌باشد. شرکت خدمات حمایتی کشاورزی ایران، مناقصه خرید ۶۰ هزار تن سولفات پتاسیم را در سپتامبر ۲۰۱۳ برگزار نمود که نخستین مناقصه این شرکت در دو سال گذشته محسوب می‌شود. شرکت شیمیایی بلژیکی تساندرلو ، به عنوان برنده این مناقصه اعلام شد. دولت ایران در نخستین خرید بزرگ خود پس از دسامبر ۲۰۱۳، حداقل ۴۰۰ هزار تن گندم را در ماه فوریه از روسیه و اتحادیه اروپا خریداری نمود. به نظر می‌رسد با توجه به کاهش تحریم‌های اعمال شده بر سیستم بانکداری ایران و متعاقباً تسهیل تجارت، خریداران بخش خصوصی در سال جاری به احتمال زیاد فعالیت-های بیشتری در این زمینه انجام خواهند داد. دولت ایران نیز به منظور مقابله با موانع روزافزون تجاری، سطح خریدهای دولتی را افزایش داده است.
تحریم‌های مذکور، صنعت برنج را نیز به میزان قابل‌ملاحظه ای تحت تأثیر قرار داده است و بدین جهت ایران از سال ۲۰۱۱ به نحوی فزاینده به صادرکنندگان برنج هندی وابسته می‌باشد. هند یکی از معدود کشورهایی بود که از سیستم تهاتر و سایر روش‌های پرداخت برای تجارت با ایران استفاده نمود و برای واردات نفت از ایران و صادرات برنج و سایر اقلام به ایران بدین طریق عمل نمود. با این وجود پیشرفت اخیر در مذاکرات بین ایران و کشورهای غربی در راستای دستیابی به توافق بر روی برنامه هسته‌ایران ممکن است در نهایت امکان تجارت آزاد با دلار آمریکا را فراهم آورد که این موضوع منافع هند را کاهش خواهد داد و به صادرات تایلند و پاکستان کمک می‌کند، چرا که این کشورها از گذشته بزرگترین عرضه‌کنندگان برنج به ایران هستند.

منبع:
Iran Agribusiness Report Q3, 2014, INCLUDES 5-YEAR FORECASTS TO 2017, Business Monitor International
برگرفته شده از گزارش کانون نهادهای سرمایه‌گذاری ایران

نظر بدهید