ریسک‌های جهانی در ۲۰۱۷

0
606

امروزه جهان با مخاطرات متنوعی روبروست. مجمع جهانی اقتصاد هرساله در گزارش‌های منظمی که در اجلاس سالانه داووس منتشر می‌نماید به بررسی و تحلیل ریسک‌های جهانی می­پردازد. خطرات و ریسک‌های جهانی شامل بلایای طبیعی و زیست محیطی، اقتصادی، اجتماعی، فن‌آوری و جغرافیایی می‌شوند. در این گزارش به خلاصه‌ای از ریسک‌های جهانی سال ۲۰۱۷ اشاره می‌شود.

تعریف ریسک‌ها و روندهای جهانی
ریسک و خطر جهانی، یک رویداد نامشخص و یا شرایطی است که اگر رخ دهد، می‌تواند موجب تاثیر منفی قابل توجه برای چندین کشور و یا رشته فعالیت‌های مختلف شود.

روند جهانی نیز الگویی بلندمدت است که در حال وقوع است و می‌تواند به تقویت خطرات جهانی و یا تغییر آن‌ کمک کند. بعضی روندها عبارتند از: جمعیت مسن، تغییرات آب وهوایی، طبقه متوسط رشد یابنده در اقتصادهای نوظهور، رشد احساسات و عواطف ملی‌گرایانه، رشد وابستگی سایبری، رشد نابرابری ثروت و درآمد.

چشم انداز خطرات جهانی ۲۰۱۷
گزارش ریسک‌های جهانی در سال ۲۰۱۷ برای نخستین بار نگرش‌هایی را در سطح منطقه‌ای فراهم می‌کند. این گزارش شاخص‌های بی‌ثباتی اجتماعی در میان خطرات جهانی که اروپا، آمریکای لاتین و کارائیب و خاورمیانه و شمال آفریقا  کم‌تر برای آن  آماده هستند، را بررسی می نماید. بعنوان نمونه، شکست در برابر کاهش تغییرات آب و هوایی و سازگاری می‌تواند تاثیر بیشتری از گسترش سلاح‌های کشتار جمعی، بحران آب، مهاجرت‌های انبوه و شوک‌های قیمت انرژی داشته باشد. همچنین از بعد پیامدهای احتمالی، رخدادها و حوادث شدید آب‌و‌هوایی، مهاجرت‌های انبوه در صدر جدول قرار دارد و پس از آن فجایع طبیعی، حملات تروریستی در مقیاس بزرگ و سرقت اطلاعات و داده‌ها به ترتیب اولویت هستند.

 شکل زیر نشان دهنده نقشه پراکندگی ریسک‌های جهانی از نظر شدت اثر و احتمال وقوع است. که هرکدام با رنگ مخصوص در ۵ دسته‌بندی عمده ریسک‌ها جای می‌گیرند. این نقشه در دو جهت افقی (احتمال وقوع) و عمودی (شدت اثرگذاری) ترسیم گردیده است. در نقشه چشم‌انداز سال ۲۰۱۷ اکثر ریسک‌های جهانی در جایگاه بالای متوسط نقشه چشم‌انداز قرار گرفته‌اند. این نشان‌دهنده نزدیک شدن ریسک­ها از نظر میزان احتمال وقوع و شدت اثر به یکدیگر می‌باشد.

monitoreconomy_ir-Global-risks

                                        شکل چشم‌انداز خطرات جهانی در سال ۲۰۱۷
۳- مقایسه خطرات جهانی در سال ۲۰۱۷ با سال‌های گذشته
همانطور که در جداول زیر مشخص است، در گزارش جدید مجمع جهانی اقتصاد رخدادها و حوادث آب‌و‌هوایی شدید که در سال ۲۰۱۶ در رده دوم قرار داشت، در صدر احتمال وقوع در سال ۲۰۱۷ قرار گرفته و به‌عنوان بزرگترین تهدید بالقوه در اقتصاد جهانی سال ۲۰۱۷ ذکر شده است. به گزارش بانک جهانی؛ تا ۱۵ سال دیگر تعداد افرادی که به‌دلیل تغییرات آب و هوا دچار فقر می‌شوند به بیش از ۱۰۰ میلیون نفر خواهد رسید. افزایش گرمایش زمین به‌عنوان یکی از نمادهای حوادث آب‌و‌هوایی جدید، موجب ویرانی زمین‌های مزارع کشاورزی و تأثیر بر حیوانات و گیاهان جلوه می‌شود و بعد از آن دنیا با کاهش منابع غذایی دست و پنجه نرم خواهد کرد.
از سوی دیگر، باید به پدیده یخ‌های ذوب‌شده در اقیانوس‌ها اشاره داشت. این امر موجب افزایش سطح آب دریا‌ها و ایجاد سیلاب در سواحل می‌شود. افزایش ارتفاع آب‌ها باعث نابودی بسیاری از جزایر و شهر‌های ساحلی خواهد شد. حدود ۱۰۰ میلیون نفر در اطراف شهر‌های ساحلی زندگی می‌کنند. این یعنی ده‌ها میلیون نفر باید خانه‌شان را تغییر دهند. مهاجرت بر اثر تغییرات اقلیمی امری گریزناپذیر خواهد بود. بنابراین جهان در سال‌های آینده بیشترین تنش را با ریسک‌ها و خطرات زیست محیطی، اجتماعی و همچنین جغرافیای سیاسی خواهد داشت.
رتبه‌بندی مخاطرات جهانی به لحاظ میزان احتمال وقوع (در سال‌های ۲۰۱۷-۲۰۱۱)
monitoreconomy_ir-Global-risks-2                          رتبه‌بندی مخاطرات جهانی به لحاظ میزان تاثیرگذاری (در سال‌های ۲۰۱۷-۲۰۱۱)

Untitled2222

۴- ارتباط بین ریسک‌های جهانی (نقشه خطرات جهانی سال ۲۰۱۷)
در گزاش ریسک‌های جهانی نقشه اثرات متقابل ریسک‌های مهم و برتر بر روی یکدیگر نیز منتشر می‌شود. یک سری از خطرات دارای مستقیم و غیرمستقیم قابل توجهی هستند. همچنین میزان وابستگی و تاثیر پذیری خطرات از یکدیگر در سال ۲۰۱۷، بیشتر از سال قبل برآورد شده است. وجود چنین خطرات متنوع و گسترده در میان گزارش‌های سال‌های اخیر مجمع بی‌سابقه است. خطرات زیست محیطی، ژئوپلتیکی، اجتماعی و اقتصادی در میان تاثیرگذارترین خطرات قرار گرفته‌اند. وجود چنین چشم‌انداز متنوعی از ریسک‌ها، نشان‌دهنده افزایش تلفات ناشی از خطرات جهانی است.
براساس نقشه خطرات جهانی در سال ۲۰۱۷، دو خطری که در سال ۲۰۱۷ به شدت به یکدیگر وابسته هستند، “خطر بیکاری” و “بی‌ثباتی اجتماعی” است. بعد از آن نیز دو خطر “تقابل دولت‌ها” و یا “بحران دولت‌ها” با “خطر مهاجرت‌های اجباری بزرگ مقیاس” بیشترین اثر را بروی هم خواهند داشت. همچنین بعد از آن‌ها بحران‌های “آب” و “غذا” با “ناتوانی در سازگاری با تغییرات” و “حوادث شدید آب‌و‌هوایی” قرار دارد.
۵- روندهای جهانی
در میان روندهایی که جهان ۱۰ سال آینده ما را شکل می‌دهند، افزایش نابرابری درآمد و ثروت و همچنین افزایش قطبی شدن جوامع، دارای رتبه‌های بالا هستند. روندهای مزبور تاثیرات اساسی بر خطرات جهانی دارند.

جمع‌بندی
آگاهی از خطرات جهانی و همچنین رابطه بین آن‌ها، زمینه‌ساز کمک به تصمیم‌گیری‌های کلان رهبران سیاسی و اقتصادی در کشورها و بنگاه‌های بزرگ می‌شود. آن‌ها باید در جلوگیری از بروز خطرات و یا مواجهه فعالانه با آن‌ها تصمیم‌گیری نمایند. به‌عنوان نمونه، خطر تغییر آب و هوا تشدیدکننده خطراتی از قبیل مهاجرت و نا‌امنی در کشورها می‌شود. همچنین تفاوت درآمدها که در سال ۲۰۱۷ به عنوان یکی از خطرات مهم عنوان شده است، در ایجاد بی‌ثباتی اجتماعی موثر است. افزایش نابرابری‌های درآمدی و تشدید شکاف میان فقرا و ثروتمندان، بزرگ‌ترین خطری است که اقتصاد جهانی را تهدید می‌کند.
در پایان باید افزود، غلبه بر خطرات جهانی و همچنین کاهش خطراتی که به یکدیگر وابسته هستند، مشارکت و همکاری جهانی را طلب می‌کند، در غیر اینصورت دامنه اثرگذاری خطرات جهانی افزایش چشمگیری پیدا خواهد کرد.

نظر بدهید