ارائه چهارچوبی برای سنجش سطح فناوری در بنگاه‌ها

0
209

فناوری به عنوان ابزاری مؤثر برای ارتقای سطح کارآیی عملکرد سازمانی است (لطف اللهی, ۱۳۸۹). طبقه بندی‌های مختلفی برای فناوری ارائه شده است، که از جمله آن می‌توان به طبقه‌بندی UNIDO که در آن فناوری را به چهار سطح فناوری بالا (HT)، فناوری متوسط بالا (MHT)، فناوری متوسط پایین (MLT) و فناوری پایین (LT) تقسیم شده‌ است، اشاره داشت.
ارزیابی سطح فناوری فرایندی است که در آن سطح فعلی قابلیت‌ها و توانایی‌های فنّاورانه یک واحد (ملی یا سازمانی) اندازه‌گیری می‌شود تا هم نقاط ضعف و قوت فنّاورانه آن شناسایی شود و هم بتوان توانمندی‌های فنّاورانه‌ای را با رقبا و سطح ایده‌آل مقایسه و برای جبران موارد نامطلوب اقدام کرد. به بیان ساده‌تر، سطح فناوری به توانایی استفاده اثر بخش از دانش فناورانه اشاره دارد. سنجش سطح فناوری به منظور دستیابی به یک استراتژی برای توسعه فناوری در شکل برنامه‌ریزی فناوری، خلق یک پورتفوی تحقیق و توسعه، و ارائه تصویری از فناوری بالقوه به عمل می‌آید.
روش‌های موجود در ارزیابی سطح فناوری بیشتر بر اندازه‌گیری فاصله فناوری سازمان‏ از یک فناوری مطلوب تاکید دارند. برخی از این روش‌‏ها نیز برای ارزیابی فناوری‌های خاص وضع شده‌اند. در این گزارش تعدادی از روش‌های سنجش سطح فناوری بررسی شده‌اند، از جمله روش مدل‌های امتیازدهی ، روش اسکاپ ، روش سطوح آمادگی فناوری و الگوی شریف . مدل‌های امتیازدهی از تحلیل مقادیر ویژه و پارامترهایی چون ابزارهای ترکیبی استفاده می‌کنند. روش اسکاپ ابتدا فناوری را به چهار جزء تقسیم می‌کند سپس به مطالعه هر یک از این اجزا می‌پردازد. سنجش سطوح آمادگی فناوری به معنای ارزیابی وضعیت یک فناوری نسبت به حالات توصیف شده در سطوح مختلف آمادگی فناوری است. روش گریتمن و همکاران به ارزیابی قابلیت‌ها و شایستگی‌های فناورانه یک بنگاه می‌پردازد. روش لی و لی عوامل موثر بر قابلیت‌های فناوری را شناسایی کره و در سه دسته رقابت‌پذیری فردی، سازمانی و فناورانه طبقه بندی می‌کند. سپس، ابزارهای مناسب برای سنجش قابلیت‌های فناوری در هر طبقه را شناسایی می‌کند. روش میروکیلی نیز بر پایه مدل نیازهای فناوری می‌باشد. روش او صرفا با استفاده از یک پرسشنامه که حاوی سوالاتی در ۹ بعد مطرح شده می‌باشند، و جمع امتیازات حاصل از پرسشنامه و مقایسه آن با شاخص‌های از پیش تعیین شده، انجام می‌شود. الگوی شریف نیز به توصیف فناوری در چهار بعد فن‌افزار، انسان‌افزار، اطلاعات‌افزار و سازمان‌افزار می‌پردازد.
با نقد و بررسی روش‌های ذکر شده، در نهایت به ارائه یک چهارچوبی برای سنجش سطح فناوری در سازمان‌ها نائل شده‌ایم. در این چهارچوب فناوری طبق الگوی شریف به چهار بعد تقسیم شده است و طبق روش اسکاپ هر یک از این ابعاد بایستی ارزیابی شوند به طوری که در نهایت یک امتیازی برای هر یک از این ابعاد حاصل آید. این امتیازات یا به شکل یک نمودار راداری که نشان دهنده ضعف و قوت سازمان در ابعاد چهارگانه فناوری است ارائه می‌شود، و یا این که با تعیین ضرایب اهمیت هر یک از این ابعاد، امتیازات کسب شده در فرمول ضریب کمک فناوری وارد شده و یک امتیاز کلی به منظور نشان دادن سطح فناوری در یک سازمان بدست می‌آید.
نسخه کامل این گزارش را می توانید از Tech-@monitoreconomy_ir دریافت و مطالعه نمایید.

نظر بدهید