برتیل اوهلین (Bertil G. Ohlin) | نظریه‌پرداز جریان‌های سرمایه

0
304

ناظراقتصاد: برتیل اوهلین (Bertil G. Ohlin) معروفیت خود را مدیون نظریه موسوم به نظریه هکشر-اوهلین در تجارت بین الملل است. تحقیقات اوهلین، اصولی را برای نظریه مدرن تجارت بین‌الملل بنا نهاد و الهام دهنده تحقیقات زیادی در حیطه تجارت بین‌الملل از قبیل انتقال بین‌المللی منابع و تاثیرات قانونگذاری‌های اجتماعی و سایر فعالیت‌های سیاسی بر تجارت بوده است.

آشنایی با زندگی برتیل اوهلین
اوهلین در سال ۱۸۹۹ در شهر کلیپان در سوئد متولد شد. او فرزند یک حقوقدان و رییس پلیس بود. اوهلین در ۱۸ سالگی وارد دانشگاه لود شد و دو سال بعد به مدرسه اقتصاد و مدیریت بازرگانی دانشگاه استکهلم رفت. در سال ۱۹۱۹ پس از دریافت لیسانس،‌دوره دکتری خود را زیر نظر گوستاو کاسل آغاز کرد. او پیش از پایان دوره دکتری در سال ۱۹۲۴، چند ماهی را در دانشگاه کمبریج و یک سالی را در دانشگاه هاروارد گذراند. اوهلین دوره ۱۹۲۴ تا ۱۹۳۰ را در دانشگاه کپنهاگ تدریس می‌کرد. او در سال ۱۹۳۰، به مدرسه اقتصاد دانشگاه استکهلم بازگشت و جانشین الی هکشر شد تا زمان بازنشستگی خود، در سال ۱۹۶۵، در همین شغل باقی ماند. اوهلین مدت سی سال، یعنی از ۱۹۳۸ تا ۱۹۷۰ عضو مجلس سوئد و از سال ۱۹۲۴ تا ۱۹۶۷ رییس حزب آزادیخواه سوئد بود که به عنوان حزب مخالف دولت فعالیت می‌کرد.
برتیل اوهلین نخستین بار در سال ۱۹۲۹ با مخالفت با نظر کینز در مورد نحوه جبران خسارات جنگ جهانی اول توسط آلمان‌ها شناخته شد. در واقع، اوهلین نظریه موازنه پرداخت‌ها از نظر درآمدی را، که کینز بعدا آن را به نام خود به ثبت رساند، مورد سئوال قرار می‌داد، در حالیکه کینز نظریه کلاسیک که مطابق آن تغییر قیمت – و نه درآمد – باعث ایجاد تعادل در موازنه پرداخت‌ها می‌گردد را مورد بحث قرار می‌داد. لیکن شهرت اوهلین با تألیف کتاب “تجارت ناحیه‌ای و بین‌المللی” که در سال ۱۹۳۳ منتشر شد، تضمین گردید. همین کتاب بود که در واقع جایزه نوبل در اقتصاد را در سال ۱۹۷۷ نصیب او کرد. اوهلین با استفاده از مقاله‌ای که استادش الی هکشر نوشته بود به این نظریه رسیده بود که هم تجارت ناحیه‌ای و هم تجارت بین‌المللی وسایلی هستند که به کمک آن مبادله کالاها و خدمات تولید شده توسط عوامل تولید صورت می‌گیرد، زیرا که خود این عوامل قابلیت جابه‌جایی چندانی ندارند و مثلاً زمین اساساً قابل جابه‌جایی نیست. لذا، قیمت‌های نسبی در مناطق جغرافیایی مختلف بستگی دارد به کمیابی نسبی عواملت تولید در این مناطق.

نظریات اقتصادی برتیل اوهلین
• نظریه هکشر-اوهلین؛ اوهلین در کار خود که تا حدی بگرفته از مقاله هکشر بود، نشان داد که حتی اگر فن‌آوری تولید در ملت‌های مختلف با هم یکسان باشد، باز هم ممکن است تجارت خارجی صورت گیرد. به این منظور تنها کافی است که عرضه عوامل تولید از قبیل نیروی کار، سرمایه و زمین در بین ملت‌ها متفاوت باشند. نقطه آغاز نظریه اوهلین این است که یک کشور در صورتی صادر کننده کالایی می‌شود که نسبتا میزان بالایی از عوامل تولید را در مقایسه با تقاضای داخلی در حالت فرضی بدون تجارت بین‌الملل داشته باشد. برای مثال اگر زمین در استرالیا فراوان باشد و نیروی کار در انگلستان نسبتا فراوان باشد، انتظار می‌رود که استرالیا به صادر کننده کالاهایی مانند پشم که در تولیدشان به زمین بیشتری نیاز دارند، تبدیل شود و انگلستان به صادر کننده کالاهایی مانند منسوجات که در تولیدشان نسبتا به نیروی کار بیشتری نیاز دارند، مبدل گردد.
یکی از قضایای حاصل از نظریه فوق، یکسان‌سازی قیمت عوامل است به این مفهوم که تجارت خارجی تا جایی که قیمت عوامل تولید در کشورهای مختلف با هم برابر شود، ادامه می‌یابد. برای مثال وقتی که استرالیا شروع به صادرات کالاهای با زمین‌بری بیشتر می‌کند، تقاضا برای زمین نسبت به نیروی کار افزایش می‌یابد و قیمت‌های زمین افزایش می‌یابد. این در حالی است که کالاهای با نیروی کار بیشتر در انگلستان موجب افزایش دستمزد نسبت به قیمت زمین می‌شود، بنابراین تجارت کالاها موجب می‌شود تا به جای جابه‌جایی عوامل تولید در بین کشورها، قیمت عوامل تولید تحت تاثیر قرار گیرد. در این حالت، تجارت کالا جایگزینی برای جابه‌جایی عوامل تولید است. استنتاج دیگر از نظریه اوهلین این است که تعرفه‌ها بر کالاهایی که کاربری بیشتری دارند، مانند منسوجات بر توزیع درآمد به نفع نیروی کار در کشور وارد کننده تاثیر می‌گذارد، در حالی‌که تعرفه بر کالای سرمایه‌بر مانند فولاد بر توزیع درآمد به نفع صاحبان سرمایه تاثیرگذار است (Nobel Foundation, 2004).

آثار برتیل اوهلین

• ۱۹۲۷ , Get Production Going, Stockholm: Aschehaug, published in Swedish.

• ۱۹۲۹, ‘The Reparation Problem: A Discussion, I. Transfer Difficulties, Real and Imagined, Economic Journal, 39, June, pp. 172–۸.

• ۱۹۲۹, ‘Mr. Keynes’ Views on the Transfer Problem: A Rejoinder’, Economic Journal, 39, September, pp. 400–۴۰۴.

• ۱۹۳۳, ‘To the Question of the Formulation of Monetary Theory’, Ekonomisk Tidskrift, 35, March, pp. 45–۸۱, published in Swedish; published in English in 1978 in History of Political Economy, 10, pp. 353–۸۸.

• ۱۹۳۳, Interregional and International Trade, Cambridge, MA: Harvard University Press; revised edition published by Harvard University Press in 1967.

• ۱۹۳۷, Some Notes on the Stockholm Theory of Savings and Investment: I and II’, Economic Journal, 47, March, pp. 53–۶۹ and June, pp. 221–۴۰.

آثاری درباره برتیل اوهلین

• Caves, R.E. (1978), ‘Bertil Ohlin’s Contribution to Economics’, Scandinavian Journal of Economics, 80 (1), pp. 86–۹۳; bibliography (pp. 93–۹) compiled by Bertil Ohlin.

• Lundberg, E. (1980), ‘Bertil Ohlin’, Challenge, September–October, pp. 54–۷.

• Samuelson, P.A. (1981), ‘Bertil Ohlin (1899–۱۹۷۹)’, Scandinavian Journal of Economics, 83 (3),pp. 355–۷۱.

• Steiger, O. (1976), ‘Bertil Ohlin and the Origins of the Keynesian Revolution’, History of Political Economy, 8, Fall, pp. 342–۶۷.

• Steiger, O. (1981), ‘Bertil Ohlin, 1899–۱۹۷۹’, History of Political Economy, 13, Summer, pp. 179–۸۸.

نظر بدهید