فاینانس یا جذب سرمایه گذاری خارجی

0
306

ناظراقتصاد: اقتصاد ایران برای افزایش نرخ رشد اقتصادی، نیازمند ظرفیت سازی‎های فراوان است. یکی از ظرفیت سازی‎های اصلی، مربوط به تامین منابع مالی خارجی می شود. شقوق تامین منابع مالی خارجی، متنوع و گوناگون است که مهمترین آنها، فاینانس (وام خارجی) و جذب سرمایه گذاری خارجی(FDI) می‎باشد. اما پرسش اساسی این است که کدامیک از آنها دارای ریسک کمتر و مزایای بهتر است؟ در این مقاله به تبیین ابعادی از این پرسش مهم پاسخ داده می شود.

۱- میزان نیاز به منابع خارجی:
مقامات مالی و پولی کشور، یکی از الزامات نرخ رشد اقتصادی ۸ درصدی را جذب منابع خارجی به میزان ۲۸ تا ۵۰ میلیارد دلار خارجی در هر سال می دانند. این منابع را می توان از طریق فایناس و یا جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی تامین نمود. اما هر یک از آنها دارای ویژگی‎های مختلفی است.

۲- مزایای جذب سرمایه گذاری خارجی:
سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی عبارتست از سرمایه وارد شده به یک کشور به‌منظور سرمایه‌گذاری با دخالت موثر و پایدار در اداره یک پروژه یا شرکت ازسوی اشخاص حقیقی یا حقوقی خارجی. جذب سرمایه گذاری خارجی دارای مزایای مختلفی است که رئوس آنها عبارتند از:
• ورود فناوری پیشرفته به کشور میزبان.
• بهره گیری از مدیریت نوین و کارآمد.
• دستیابی به شبکه فروش و بازارهای گسترده‌ای جهانی.
تلفیق تمامی مزایای مزبور، منجر به بومی‌سازی دانش و فناوری‌های پیشرفته در کشور میزبان می‌شود که مسیر رشد و توسعه را هموارتر می‌سازد.
یکی از خط مشی‌های اصلی توسعه و پیشرفت کشور چین، معطوف به جذب سرمایه گذاری خارجی بوده است. میزان جذب سرمایه گذاری خارجی با افزایش تولید ناخالص داخلی و صادرات کالا در کشور چین، دارای همبستگی فراوانی هستند. جدول ذیل این وضعیت را نشان می دهند:

یکی از نکات مهم در خصوص اقتصاد چین اینست که حدود ۷۰ درصد از کل صادرات چین (بزرگ‌ترین صادرکننده جهان)، توسط شرکت‌هایی صورت می‌گیرد که از طریق «سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی» یا «سرمایه‌گذاری‌های مشترک» پدید آمده‌اند. و دارای«برندهای» شناخته شده هستند.کار آفرینان چینی طی سال‌های ۲۰۱۰-۱۹۸۰، در ازای فرایند جذب سرمایه گذاری خارجی، در حوزه‌های مختلف همچون دانش مدیریت، فناوری و بازار، «یادگیری» داشته‎اند. در ادامه این روند نیز از سال ۲۰۱۰ به بعد، توانسته‎اند در بعضی از رشته فعالیت‌ها دارای برندهای معتبر در مقیاس جهانی شوند. بعنوان نمونه می توان به شرکت هوآوی اشاره کرد. این شرکت که در ادامه سرمایه گذاری خارجی در حوزه صنایع الکترونیک در کشور چین شکل گرفته است، هم اکنون به بلوغ مناسب در این حوزه رسیده است. فروش جهانی شرکت مزبور در دو ماه گذشته، حتی از شرکت اپل نیز پیشی گرفته است.

۳- ریسک‌های فاینانس:
فاینانس اخذ وام از طرف خارجی می‌باشد که باید بازپرداخت شود. از اینرو باید نسبت به موارد مصرف فاینانس کمال دقت را بعمل آورد. هرگاه فاینانس‌، صرف سرمایه‌‌گذاری‌ در پروژه‎هایی که دارای ویژگی‎هایی همچون فناوری عقب‌مانده ، فاقد رقابت‌پذیری و عدم قابلیت صادرات باشند، امیدی به بازپرداخت اصل و فرع وام‌ها نخواهد بود. لذا اخذ وام خارجی در میان مدت به یکی از چالش‌های اصلی کشور میزبان تبدیل خواهد شد(قبادی، ۱۳۹۶) چرا که معمولاً دولت‎ها مسئولیت بازپرداخت فاینانس‌ها را برعهده دارند. بنابراین نباید تنها به دریافت فاینانس و گشایشی که از طریق آن حاصل می‌شود، خوشحال بود و یا قانع گردید. چرا که ریسک‎های این روش برای تامین مالی بسیار زیاد است. هرگاه تغییرات نرخ ارز در کشور میزبان، فراوان باشد، ابعاد ریسک پذیری نیز افزایش پیدا خواهد کرد.

۴- الزامات فاینانس:
برای پرهیز از ریسک‌های بالای فاینانس و وام خارجی، رعایت چند الزام ضروری می‌باشد. از الزام‌های مورد نظر اینست که منابع باید در صنایعی که از فناوری روز استفاده می‌کنند، بهره‌وری بالا دارند، رقابت‌پذیرهستند و محصولات تولیدی آنها قابلیت صادرات داشته و با محصولات مشابه وارداتی رقابت می‎نمایند، تخصیص یابد. تحقق این امر، نیازمند تدوین استراتژی صنعتی کشور، مشخص کردن اولویت‌ها، اصلاح زیرساخت‌ها و بسترسازی مناسب برای این قبیل سرمایه‌گذاری‌ها است. هر گاه این اقدامات صورت پذیرد، نه تنها ریسک فاینایس شدیداً کاهش پیدا می‎کند، بلکه موجب افزایش جذابیت سرمایه‌گذاری برای سرمایه‌گذاران داخلی شده و حتی زمینه را برای جذب «سرمایه‌گذاری‌های مستقیم خارجی» نیز فراهم می‌سازد (قبادی،۱۳۸۶)

ارزیابی:
با توجه به نکاتی که گفته شد، جذب سرمایه گذاری خارجی بمراتب دارای ارجحیت بیشتر نسبت به فاینانس (وام خارجی) است. چرا که ریسک‌های سرمایه گذاری مستقیم خارجی بمراتب کمتر از فاینانس می‌باشد و مزایای آن نیز بمراتب بیشتر از فاینانس است. بعبارت دیگر، فاینانس و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، موجب ورود سرمایه خارجی به کشور می‌شوند، اما جذب سرمایه از طریق «سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی» با امتیازاتی همراه است که از طریق فاینانس تحقق پیدا نمی‎کند(قبادی،۱۳۹۶). اما هر گاه به سبب محدودیت‌های مختلف داخلی و بین‌المللی، زمینه جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی فراهم نباشد، می‌توان از فاینایس با رعایت الزامات مربوطه بهره‌گیری نمود.

نظر بدهید