مرور وضعیت اقتصادی همسایه نیمه‌اروپایی!

0
157

ناظراقتصاد: ترکیه یکی از مهمترین همسایگان و شرکای تجاری ایران است. این کشور از لحاظ جغرافیایی در موقعیت ویژه‌ای قرار دارد: بخش اعظم آن در آناتولی در غرب آسیاست اما بخشی کوچک از این سرزمین نیز جزو جنوب شرقی اروپا محسوب می‌شود. ترکیه با هشت کشور همسایه است: از شمال غربی با یونان و بلغارستان، از شمال شرقی با گرجستان، از جنوب با عراق و سوریه و از شرق با ایران، ارمنستان و منطقه نخجوان آذربایجان. ترکیه همچنین با سه دریای اژه، سیاه و مدیترانه مجاورت دارد. پایتخت ترکیه آنکارا است اما عملاً بزرگترین شهر این کشور و مرکز تجاری آن استانبول است که هم در آسیا و هم در اروپا واقع شده است. بین هفتاد تا هشتاد درصد از جمعیت ترکیه ترک هستند اما اقلیت‌های دیگری مثل کردها، ارمنی‌ها، یونانی‌ها، گرجی‌ها و اعراب نیز در این کشور زندگی می‌کنند. ترکیه مدرنی که می‌شناسیم بعد از تحولات عظیم جنگ جهانی اول و تاثیر آن روی امپراتوری عثمانی شکل گرفت.

اقتصاد ترکیه

صندوق بین‌المللی پول، اقتصاد ترکیه را جزو بازارهای نوظهور طبقه‌بندی می‌کند و برخی اقتصاددانان هم این کشور را جزو کشورهای صنعتی شده جدید می‌دانند. اقتصاد ترکیه تا حد زیادی بر پایه صنعت و بعد از آن هم بر پایه بخش خدمات پیش می‌رود. ترکیه جزو تولیدکنندگان بزرگ محصولات نساجی، موتور، کشتی، تجهیزات حمل و نقل، مصالح ساختمانی، وسایل منزل و لوازم برقی است؛ اما بخش کشاورزی در این کشور نیز اهمیت زیادی دارد.
ترکیه در زمینه صادرات مواد غذایی کشاورزی در دنیا جایگاه بالایی دارد. بنابر آماری که تا سال ۲۰۰۹ جمع‌آوری شده، بخش کشاورزی ترکیه نزدیک به ۳۰ درصد از اشتغال در این کشور را تشکیل می‌دهد اما هنوز بسیاری از سنت‌ها و روش‌های قدیمی در عرصه کشاورزی نیز به قوت خود باقی مانده‌اند.
صنایع خودروسازی، پتروشیمی و لوازم برقی نیز در سا ل‌های اخیر رونق زیادی یافته‌اند و از بخش‌هایی مثل نساجی و تولید لباس که به صورت سنتی نقش زیادی در صادرات ترکیه داشته‌اند پیشی گرفته‌اند. در ترکیه بالاترین نرخ مالیات بر درآمد شخصی ۳۵ درصد و بالاترین نرخ مالیات شرکتی نیز ۲۰ درصد است. مالیات‌های دیگر مثل مالیات بر ارزش افزوده و مالیات محیط زیست نیز در این کشور اعِمال می‌شود. کسری بودجه در ترکیه به صورت متوسط ۱.۲ درصد از تولید ناخالص داخلی است. تجارت در اقتصاد ترکیه نقشی مهم دارد و ارزش صادرات و واردات در مجموع بالغ بر ۵۹ درصد از تولید ناخالص داخلی می‌شود.
ترکیه خودش تولیدکننده نفت و گاز طبیعی است اما میزان تولید انرژی اصلاً کفاف نیازهای این کشور را نمی‌دهد و ترکیه به شدت وابسته به نفت و گاز وارداتی است. با وجود این، ترکیه مناسبات گسترده‌ای را با شرکای خارجی خود در بخش انرژی برقرار کرده است و به دنبال آن است که از منابع انرژی داخلی مثل انرژی‌های تجدیدپذیر در این خصوص بهره ببرد.

دورنمای اقتصاد ترکیه از دید بانک جهانی

آخرین گزارش بانک جهانی درباره ترکیه ماه پیش منتشر شده است. در این گزارش آمده: «عملکرد ترکیه از سال ۲۰۰۰ تاکنون قابل توجه بوده است. ثبات در حوزه مالی و اقتصاد کلان مهمترین ویژگی عملکرد ترکیه است که باعث کاهش بیکاری و افزایش درآمدها شده و ترکیه را به کشوری با درآمد بالای متوسط تبدیل می‌کند. ترکیه توانسته بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۵ میزان فقر را نصف کند. در همین دوره ترکیه به سرعت شهری شده، راه را برای تجارت خارجی باز کرده و بخشی از قوانینش را با اتحادیه اروپا هماهنگ کرده است»
با آنکه دورنمای رشد در ترکیه خوب به نظر می‌رسد -انتظار می‌رود در سال ۲۰۱۷ و در میان‌مدت شاهد رشد سالانه ۴درصدی باشیم- این کشور در حرکت به سمت لیگ کشورهای با درآمد بالا با چالش‌هایی روبه‌روست. دستاوردهای ترکیه در حوزه اقتصاد کلان هم اخیرا به چالش کشیده شده است. چالش‌های داخلی و اوضاع نامناسب منطقه روی صادرات، سرمایه‌گذاری و رشد ترکیه تاثیر منفی گذاشته است.
احیای اقتصاد در سال ۲۰۱۷ کاملا به تزریق محرک‌های مالی به بازار وابسته بوده و این را نمی‌توان راه حلی طولانی مدت به حساب آورد. طی سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ حدود ۳ میلیون آواره سوری وارد ترکیه شده‌اند و این باعث چالش‌های جدید سیاسی، اقتصادی و اجتماعی -به خصوص در مناطق شهری- شده است.

آیا تجارت با ترکیه دشوار است؟
طبق برآورد بانک جهانی، انجام کسب‌وکار و بازرگانی در ترکیه نه خیلی سخت است نه آسان. ترکیه در میان ۱۹۰ کشور جهان به لحاظ آسانی انجام کسب و کار رتبه ۶۹ را دارد. ترکیه در مقایسه با سال پیش ۶ پله سقوط کرده که دلیل آن احتمالاً سختگیری‌های پس از کودتای نافرجام جولای ۲۰۱۶ است.
اقتصاد ترکیه

چالش‌های سرمایه گذاری در ترکیه
وزارت بازرگانی امریکا در گزارشی در مورد چالش‌های سرمایه گذاری در ترکیه نوشته است: جمهوری ترکیه بازار نویدبخش اما پیچیده و پرچالشی برای تجار خارجی به حساب می‌آید و برای ورود به آن به انعطاف‌پذیری و سرسختی بیشتری نیاز دارید. صادرکنندگانی که قصد ورود به ترکیه را دارند با همان چالش‌هایی روبه‌رو خواهند شد که در باقی کشورهای نیمه توسعه‌یافته دیده می‌شود: سیاستگذاری‌های گه‌گاه ناسازگار و متناقض، نبود شفافیت در مناقصه‌ها و تصمیمات دولتی، و همچنین چارچوب قانونی غیرقابل پیش‌بینی و زمانبر. به همین خاطر صبر و برنا مه‌ریزی دقیق کلیدهای موفقیت در بازار ترکیه به حساب می‌آیند.
ترکیه در سال ۲۰۱۶ حدود ۱۴۲.۶ میلیارد دلار کالا به سراسر دنیا صادر کرد که در مقایسه با سال ۲۰۱۲ حدود ۶.۵ درصد کاهش، و در مقایسه با سال ۲۰۱۵ حدود ۰.۹ درصد کاهش نشان می‌دهد. در سال ۲۰۱۶ واردات ترکیه ۱۹۸.۶ میلیارد دلار بود که اینجا شاهد کاهش ۱۶ درصدی نسبت به سال ۲۰۱۲ و کاهش ۴.۲ درصدی نسبت به سال ۲۰۱۵ هستیم.
تراز تجاری ترکیه در سال ۲۰۱۶ ترکیه تراز تجاری منفی داشت و صادراتش ۴۹.۱ میلیارد دلار کمتر از وارداتش بود. تراز تجاری ترکیه در سا لهای اخیر همیشه منفی بوده است.
رشد بالا، نیروی کار جوان و حرفه‌ای، و موقیعت استراتژیک ترکیه باعث شده این کشور به مقصد مناسبی برای خارجی‌هایی بدل شود که دنبال به راه انداختن کسب و کار کوچک(SmallBusiness) در منطقه هستند.

نظر بدهید