فساد مانع جدی رشد و توسعه اقتصادی ایران

0
329

ناظراقتصاد: در ادبیات جهانی توسعه در دو دهه اخیر مطالعات متعددی درباره اثرات فساد و رانت بر توسعه و رشد انجام شده و نتایج قریب‌به‌اتفاق مطالعات، حکایت از بازدارندگی فساد بر رشد دارد. بنابراین بنا بر اهمیت موضوع، بحث فساد به نهادهای بین‌المللی نظیر بانک جهانی نیز کشیده شده و این نهاد نیز مطالعاتی جدی از اثرات فساد و سنجش آن انجام می‌دهد. حتی فساد در زیرمجموعه شاخص حکمرانی خوب کشورها نیز وارد شده و هر کشوری با فساد بالا، دارای حکمرانی ضعیف ارزیابی می‌شود.
برای اقتصاد ایران شواهد و ادله حکایت از وجود فساد و رانت بالا در فعالیت‌های اقتصادی است. حتی اتاق بازرگانی و بخش خصوصی مهم‌ترین مانع توسعه خود را فساد کشور می‌دانند و معتقدند اولین اقدام برای توسعه بخش خصوصی فسادزدایی است. متأسفانه اقتصاد دولتی وابسته به نفت و شفافیت‌نداشتن اقتصاد ایران، موجب شده فساد و رانت مرتب روند صعودی به خود بگیرد. دولت و اقتصاد رانتی وابسته به نفت نیازی به توسعه بخش خصوصی احساس نکرده و بر فساد درون دولت افزوده است.
از طرف دیگر، اقتصاد ایران از نبود شفافیت رنج می‌برد و مبادلات مالی و اقتصادی و ثروت افراد در کشور شفاف نیستند. متأسفانه شفافیت در بخش‌های کلیدی اقتصاد ایران حاکم نیست. در اقتصاد ایران شفافیت‌نداشتن نظام بانکی و نهادهای مالی موجب شده امکان شفافیت اقتصادی مقدور نباشد.
در ضمن ضعف جدی در قوانین بازدارنده رانت‌زدایی داریم و هنوز مقوله رانت‌زدایی مغفول است. رانت اطلاعاتی و تمرکزگرایی در اقتصاد ایران موجب شده امکان فساد سهل و آسان شود و بسترهای رانت‌زدایی و تمرکززدایی هنوز پیاده نشده است. بنابراین اقتصاد ایران از فساد گسترده و رانت اقتصادی رنج می‌برد و قطعا مبارزه با رانت و فساد نیازمند عزم جدی و سلامت خود مجریان است. تجربه کشورهای درحال‌توسعه نشان می‌دهد ارتقای شفافیت در نهادهای مالی و دولت الکترونیک و تصویب قوانین بازدارنده رانت، توانسته به‌سرعت وضعیت فساد را سامان دهد. متأسفانه در اقتصاد ایران همچنان مبادلات مالی و پولی رصد نمی‌شود و شفافیت اقتصادی بر فعالیت‌های اقتصادی حاکم نیست. به‌عنوان نمونه، همچنان میزان ثروت افراد مشخص نیست و موجب شده شاهد فرار مالیاتی گسترده و پول‌شویی باشیم. طبیعتا گستردگی فساد هم موجب شده منافع اقتصاد غیررسمی به‌مراتب بیشتر از اقتصاد رسمی باشد و همین مسئله مانع جدی رشد شتابان اقتصاد ایران است.

نظر بدهید