۷ عامل کلیدی توسعه در ایران

0
60

ناظراقتصاد: ما در ایران از تجربیات خود درس نمی‌گیریم و به تجربه جهانیان ارج نمی‌نهیم، علاقه شدیدی به بازتولید افکارمان داریم و هزینه این اختراع مجدد آنچه در دنیا وجود دارد را با عقب افتادن از مسابقه افزایش درآمد سرانه می‌دهیم. حال چکار باید کرد؟

۱. بهره برداری کامل از ظرفیت‌های (دانش، فناوری و منابع) اقتصاد جهانی

تقریباً هیچ اقتصادی در جهان سراغ ندارم برای رشد اقتصادی مداوم از ظرفیت اقتصاد جهانی استفاده نکرده باشند، دستیابی به رشد مداوم که حال برای رسیدن به اولین کشور در منطقه در افق ۱۴۰۴ دور از دسترس به نظر می‌رسد (امکان دارد ایران به لحاظ اقتصادی بعد از ترکیه، عربستان و امارات قرار گیرد) باید بینش همگانی برای استفاده از ظرفیت بازارهای بین المللی ارتقا یابد، کشورهای با رشد بالا از دو راه از اقتصاد جهانی منتفع گردیده‌اند، اول آنکه، آنها ایده و رمز و راز را از بقیه جهان وارد کردند و دوم آنها از تقاضای جهانی برای تولیدات و خدمات خود استفاده کردند که یک بازار عمیق و با کشش برای کالاهایشان فراهم کرد. ظرفیت تامین مالی در اقتصاد جهانی در حدود ۸۰ هزار میلیارد دلار است که ورود آن به هر اقتصادی اگر از روی ناچاری باشد فاجعه بار و اگر با برنامه ریزی باشد مشکل گشا خواهد بود

۲. حفظ ثبات اقتصاد کلان

هر گونه عدم ثبات و یا رشدهای سینوسی تولید ناخالص داخلی موجب دلسردی سرمایه گذاران می‌شود، هر گونه شوک همانند شوک‌های ارزی، مالی، سیاست‌های پولی و … می‌تواند ثبات اقتصاد کلان را تغییر دهد، در ایران نیز شوک‌های ارزی همواره نفس اقتصاد را به شماره انداخته است و مشکلات ساختاری سیستم بانکی، عدم بازار کارای بازار سرمایه و مشکلات صندوق‌های بازنشستگی در کنار بحران‌های محیط زیستی و بیکاری همه و همه ثبات اقتصاد کلان را به خطر می‌اندازد.

۳. به کارگیری مکانیزم بازار به عنوان تخصیص دهنده اصلی منابع

اقتصاد ایران به عنوان اقتصادی که خواهان رشد بالای اقتصادی است باید به علائم قیمتی درست اهمیت دهد، این امر به معنای واقعی شدن اقتصاد، حذف رانت‌های دولتی و شفافیت اقتصادی است.

۴. ایجاد شرایط داشتن میزان بالای پس انداز و سرمایه گذاری

ثبات اقتصاد کلان موجب ایجاد فرصت پس انداز برای مردم می‌گردد، آینده نگری ویژه اقتصادهای موفق در رشد اقتصادی هستند. تقریبا در کشور چین بیش از یک سوم درآمد ملی خود را هر ساله طی بیست و پنج سال پس انداز کرده است. این پس انداز با نرخ‌های متناسبی از سرمایه گذاری داخلی همراه بوده است. باید توجه داشت که کشورهای موفق ، غالباً از تورم بالا و غیر قابل پیش بینی اجتناب کردند که ثروت را از پس انداز کنندگان به بدهکاران توزیع مجدد می کند و افراد را از نگهداری دارایی‌های مالی دلسرد می‌کند.

در کشور سنگاپور با بیش از ۳۰ سال رشد اقتصادی ۸ درصدی طرح پس انداز اجباری توسط یک صندوق مرکزی ایجاد و مبالغی از دستمزدها را جمع آوری می‌کرد که از آن برای تامین مالی و سرمایه گذاری‌های زیرساخت‌ها استفاده شد.

۵. داشتن دولتمردانی متعهد به رشد اقتصادی و معتبر نزد عموم مردم و توانمند

تک تک دولتمردان و مردم باید به رشد اقتصادی متعهد و پایبند باشند، این تعهد باید در تمامی اقدامات و تصمصم گیری‌ها ملاک بوده و اهمیت آن با رصد روز به روز سنجیده شود، مثلاً در سنگاپور پیگیری رشد اقتصادی یک اصل سازماندهی کننده سیاست‌های کشور طی چهل سال بوده است.

۵ .سرمایه گذاری در آموزش

متاسفانه آموزش در ایران از اهمیت بالایی برخوردار نیست، البته آمار بالای فارغ التحصیلان دانشگاهی شاید متضاد با این جمله باشد، اما منظور از آموزش ارایه باکیفیت آن از کودکی در سطح بالا و با عدالت آموزشی در جای جای کشور است. هر کشوری که رشد بالا و مستمری برای دوره های طولانی داشته است، به تحصیلات شهروندان اهمیت داده و سرمایه انسانی را تعمیق بخشیده است. در یک اقتصاد علاقمند به توسعه باید حداقل ۱۰ درصد درآمد ملی در آموزش سرمایه گذاری شود.

۶. مدیریت صحیح ارز

اگر دولتمردان ما علاقمند به رشد اقتصادی هستند، رقابتی بودن نرخ ارز (تا صادرات توان رقابت داشته باشد) باید در اولویت سیاست‌ها قرار گیرد. مدیریت نرخ ارز به عنوان جایگزین بهره وری استفاده شود. هدف مهم مدیریت نرخ ارز حفظ موازنه به نفع صادرات و افزایش سهم صادرات در تولید ناخالص داخلی است.

پایین نگه داشتن نرخ ارز، نتیجه‌اش مازاد تجاری است. همچنین به معنای کاهش مصرف جاری به منظور وام دادن به خارجیان است. باید توجه داشت که هدف از استراتژی صادرات گرا، افزایش ذخایر ارزی یا کسب مازاد تجاری نیست، بلکه هدف از افزایش صادرات، ایجاد اشتغال مولد فزآینده و نهایتاً رشد اقتصادی سریع‌تر است. هر چقدر کشوری از صادرات بیشتر منتفع شود بیشتر می‌تواند از درامد ارزی آن برای واردات تجهیزات و ماشین آلات که متضمن فناوری های جدید است استفاده کند.

۷. توسعه بازا رهای مالی منطبق با استانداردهای بین المللی

نظام مالی مدرن و توسعه یافته با تجهیز پس اندازها، سرمایه گذاری را تامین مالی می‌کند، نظام مالی باید فراگیر باشد، دسترسی برای تولید کنندگان واقعی اقتصاد مقدور و کم هزینه شود. در جهانی که در آن زندگی می‌کنیم هزاران ابزار مالی وجود دارد اما ما در ابزار‌های معدودی باقی مانده‌ایم.

نظر بدهید