عوامل تأمین کننده رشد اقتصادی کشورهای منتخب

0
148

ناظراقتصاد: رشد اقتصادی کشورها تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار دارد که این عوامل به دو سمت تقاضا و عرضه تقسیم بندی می‌شوند. در این مطلب سعی شده با بررسی آمارهای سازمان همکاری و توسعه اقتصادی(OECD)، موثرترین عوامل تامین کننده رشد اقتصادی از سمت تقاضا (از منظر اقلام هزینه نهایی) در ۳۹ کشور مورد بررسی قرار گیرد. با توجه به آمارها، در ۲۶ کشور، مصرف (بخصوص مصرف بخش خصوصی) به عنوان اصلی‌ترین عامل رشد اقتصادی کشورها در سال ۲۰۱۵ بوده است.
در حساب‌های ملی کشورها برای محاسبه تولید ناخالص داخلی از دو روش اصلی، روش تولید (جمع ارزش افزوده فعالیت‌های اقتصادی) و روش هزینه نهایی (جمع هزینه‌های نهایی واحدهای اقتصادی) استفاده می‌شود. بر همین اساس، عوامل تاثیر گذار بر تغییرات تولید ناخالص داخلی یا همان رشد اقتصادی، از دو منظر فعالیت‌های اقتصادی و اقلام هزینه نهایی، بررسی و از این طریق محرک‌های اصلی تامین کننده رشد در بازه‌های زمانی گوناگون مشخص و مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرند.

از منظر هزینه نهایی، فرض می‎شود که محصولات تولید شده در داخل (تولید ناخالص داخلی) به صورت‌های مختلف به مصرف می‌رسد. به طور مشخص، این محصولات یا به مصرف نهایی خانوار و دولت می‌رسند، یا سرمایه‌گذاری (ثابت و درگردش) می‌شوند، یا صرف صادرات به دیگر کشورها می‌گردند. از آنجا که در مصرف، سرمایه گذاری و حتی صادرات، کالاهای وارداتی نیز یافت می‌شود، با کسر کردن کل رقم واردات از جمع اقلام مذکور، تولید ناخالص داخلی بدست می‌آید.

با توجه به آمارها، رشد اقتصادی در اکثر کشورها عمدتاً تحت تاثیر مصرف (به ویژه مصرف بخش خصوصی) قرار داشته است. از بین ۳۹ کشور مورد بررسی در این مطلب، در ۲۶ کشور مهمترین عامل رشد اقتصادی سال ۲۰۱۵ رشد «مصرف» بوده است.

به عنوان مثال رشد اقتصادی در کشور مکزیک در سال ۲۰۱۵ معادل ۳.۳ درصد بوده که حدود ۲.۵ واحد درصد آن ناشی از رشد مصرف ( ۶.۶واحد درصد ناشی از مصرف بخش خصوصی) بوده است. در کشور ترکیه نیز رشد اقتصادی در سال ۲۰۱۵ حدود ۶.۱ درصد رقم خورده که از این میزان، حدود ۳.۸۵ واحد درصد آن تحت تاثیر رشد مصرف (۹.۹۹ واحد درصد ناشی از مصرف بخش خصوصی) بوده است. شیلی نیز به عنوان یکی از کشورهای در حال توسعه، در سال ۲۰۱۵ رشد اقتصادی ۲.۲۵ درصدی داشته که ۱.۸ واحد درصد آن ناشی از رشد مصرف بوده است.

از میان ۳۹ کشور مورد بررسی، رشد اقتصادی در ۸ کشور تحت تاثیر رشد سرمایه گذاری قرار داشته است. از جمله این کشورها می‌توان به کره جنوبی اشاره کرد که در سال ۲۰۱۵ رشداقتصادی معادل ۲.۸ درصد بوده که ۲.۲ واحد درصد آن ناشی از افزایش سرمایه گذاری بوده است.

در سال ۲۰۱۵ رشد اقتصادی در ۵ کشور یونان، مجارستان، ایرلند، لوکزامبورگ و روسیه عمدتاً تحت تاثیر رشد خالص صادرات(تفاضل واردات از صادرات) قرار داشته است. به عنوان مثال می‌توان به ایرلند اشاره کرد که در سال ۲۰۱۵ رشداقتصادی بسیار بالای ۲۵.۶ درصدی را رقم زده است. در این سال حدود ۲۰ واحد درصد از رشد اقتصادی ایرلند هم ناشی از رشد خالص صادرات این کشور بوده است. در روسیه نیز رشد اقتصادی در سال ۲۰۱۵ معادل منفی ۲.۸ درصد ثبت شده است؛ با این حال خالص صادرات این کشور با رشد همراه بوده و سهم ۶.۱۳ واحد درصدی از رشد اقتصادی این کشور را رقم زده است. یکی دیگر از این کشورها مجارستان است که در سال ۲۰۱۵ رشد اقتصادی ۳.۴ درصدی داشته که حدود ۲.۷ واحد درصد از این رشد به دلیل افزایش خالص صادرات بوده است.

برخی کارشناسان بر این باورند که عامل اصلی تامین کننده رشداقتصادی در کشورهای در حال توسعه، رشد خالص صادرات است و در مسیر توسعه، عوامل مسلط در تامین رشد اقتصادها به مرور از سمت عوامل (صادرات یا سرمایه گذاری) به سمت مصرف میل می‌کند که نمونه بازر آن تحولات اخیر در کشور چین است.

بدیهی است بررسی دقیقتر عوامل محرک و تامین کننده رشد، نیازمند تجزیه و تحلیل تغییرات آنها طی بازه‌های زمانی بلند مدت است.

رشد اقتصادی و عوامل تأمین کننده آن از منظر اقلام هزینه نهایی در کشورهای منتخب- ۲۰۱۵

رشد اقتصادیرشد اقتصادیرشد اقتصادیرشد اقتصادیرشد اقتصادیرشد اقتصادیرشد اقتصادیرشد اقتصادی

نظر بدهید