چرا اقتصاددانان خاموش‌اند؟!

0
877

ناظراقتصاد: اقتصاددانان در شرایط کنونی با نوعی ناامیدی نسبت به اثر بخشی تحلیل‌های خود گویی زبان از سخن کشیده و خاموش مانده‌اند. در این میان نادرستی و کارآمد نبودن بخشی از تحلیل‌های این افراد درباره پیشگیری و مدیریت رخدادهای اقتصادی کشور غیرقابل انکار است. برخی اقتصاددانان گمان می‌کنند تکیه بر تئوری‌های اقتصادی برای شناخت شرایط حاکم بر یک بازار و از آن مهم‌تر رسیدن به راه‌حلی برای بهبود مشکلات آنها کافی است اما آنچه تاریخ اقتصادی کشور نشان می‌دهد حاکی از به کارگیری نادرست بسیاری از نسخه‌های ناکارآمدی است که ریشه در یکجانبه‌گری و تک محوری بودن این تصمیم‌گیری‌ها دارد.

در کنار این مساله، تک بعدی بودن تحلیل‌ها نیز جای بحث دارد. حتی اگر تحلیلی درست هم پایه‌گذاری شده ولی فقط بر محور تئوری پیاده شود نمی‌توان به اثر بخش بودن آن چشم داشت، چرا که غیر ممکن است برای حل همیشگی یک معضل فقط به خود آن موضوع متمرکز شد و عواقب و پیامدهای آن را نادیده گرفت. مضاف براینکه، دولتمردان دیدگاه‌های نوین و دستورالعمل‌های به‌روز می‌خواهند اما برخی اقتصاددانان همچنان بر تئوری‌های قدیمی پافشاری دارند که این خود یکی دیگر از دلایلی است که حضور اقتصاددانان در عرصه سیاستگذاری را کمرنگ کرده است. اگر اقتصاددانان قرار است بر حل معضل خاصی متمرکز شوند و برای رفع آن نسخه‌ای بپیچند قبل از هر اقدامی باید جوانب مختلف آن را مورد بررسی قرار دهند، چرا که تحلیلی تک‌بعدی کمتر از تحلیل تک محوری برای اقتصاد زیان‌بار نخواهد بود. برای مثال در سیاست ارزی که اخیرا توسط دولت اعمال شد آنچه بیش از پیش باید در نظر گرفته می‌شد مسائل مربوط به افزایش تورم برای دهک‌های پایین درآمدی درکشور بود و باید همزمان با این تحلیل، معایب آن نیز معرفی شده و برای پوشش مضرات احتمالی راهکار ارایه داده می‌شد. اگر قرار بر اجرای سیاستی جهت تثبیت نرخ ارز بود اثرات پیاده شدن این سیاست براقتصاد کشور نیز باید در نظر گرفته می‌شد. در شرایط حاضر، بهتر است برخی اقتصاددان‌ها پیش از اینکه اظهار نگرانی کرده و صرفا گله‌مندی و شکایت‌های خود را ابراز ‌کنند، رسالت خود را به صورت کامل به انجام برسانند. متاسفانه دیده می‌شود اظهارنظرهای برخی اقتصاددانان سرشناس کشور همراه با بغض و گله‌مندی از دولت است. گویی آنان هیچ ایده‌ای درباره اقتصاد سیاسی ایران و سازوکار حاکم بر آن ندارند و فقط دولت را مسوول وضعیت به وجود آمده می‌دانند. در شرایط کنونی اقتصاد ایران تشنه تحلیل‌های دقیق از وضع موجود و آینده‌نگری است. به همین خاطر نیاز است که اقتصاددانان با درک فضای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بین‌الملل نسخه‌ای درمانگر برای اقتصاد ایران تجویز کنند و راهکارهای عملی ارایه دهند.

نظر بدهید