انتخاب استراتژی مناسب برای توسعه کسب‌وکارهای جدید-۲

سرمایه‌گذاری جسورانه شرکتی

0
56

ناظر اقتصاد : بنگاه‌ها در دنیای متلاطم کنونی احتیاج ضروری به نوآوری دارند. بنگاه‌ها از رویکردهای مختلفی برای نیل به نوآوری استفاده می‌کنند. تا مدت‌ها تمرکز بیشتر بنگاه‌ها برای نیل به نوآوری استفاده از تحقیق و توسعه داخلی و توسعه درونی نوآوری‌ها بود اما به دنبال مطرح‌شدن پارادایم‌های جدید نوآوری باز هم‌اکنون بنگاه‌ها از مکانیسم‌های نوآوری بیرونی نیز برای افزایش عملکرد نوآوری خود استفاده می‌کنند. یکی از مکانیسم‌های پیاده‌سازی فلسفه نوآوری باز در درون بنگاه‌ها، ایجاد سرمایه‌گذاری جسورانه شرکتی (CVC) است.

برخی از شرکت‌های معروف آمریکایی از دهه ۱۹۶۰ شروع به تشکیل سی‌وی‌سی کرده‌اند. تحقیقات تجربی متعددی نیز نشان داده‌اند که بنگاه‌های مادر دارای واحد سی‌وی‌سی زیرمجموعه دارای عملکرد نوآوری و مالی بالاتر هستند (چمانور و همکاران، ۲۰۱۴). در قالب این برنامه، بنگاه در شرکت نوپاهای کوچک، سرمایه‌گذاری کرده و بخش کوچکی از سهام آن‌ها را خریداری می‌نماید (مک میلان و همکاران، ۲۰۰۸). درواقع سی‌وی‌سی‌ها بازوهای سرمایه‌گذاری جسورانه بنگاه‌های تثبیت‌شده موجود هستند که مستقیماً بخشی از وجوهات بنگاه‌‌ها را در شرکت نوپاهای بیرونی سرمایه‌گذاری می‌کنند (چسپرو، ۲۰۰۲). به‌عبارت‌دیگر سی‌وی‌سی‌ها نوعی خاص از وی سی (صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه) هستند با این تفاوت که به دلیل حمایت‌های عملیاتی بیشتری که نسبت به شرکت نوپاها صورت می‌دهند می‌توانند نتایج بهتری را نیز برای شرکت نوپاها فراهم آورند. مبتنی بر نتایج تحقیقات تجربی صورت گرفته در خصوص مقایسه عملکرد نوآوری شرکت نوپاهای زیرمجموعه وی سی‌ها و سی‌وی‌سی‌ها این نتیجه به‌دست‌آمده است که شرکت‌های زیرمجموعه سی‌وی‌سی‌ها نوآورتر (ازنظر شاخص تعداد پتنت ثبت‌شده) و جوان‌تر، ریسک‌پذیرتر و دارای سودآوری کمتر نسبت به شرکت‌های زیرمجموعه وی سی‌های مستقل هستند. دلایل متعددی برای این عملکرد بهتر ارائه‌شده است که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره نمود (چمانور و همکاران، ۲۰۱۴):

    • طولانی‌تر بودن دوره سرمایه‌گذاری سی‌وی‌سی‌ها نسبت به وی سی‌ها
    • سی‌وی‌سی‌ها هم اهداف مالی و هم اهداف استراتژیک را از سرمایه‌گذاری در شرکت نوپاها دارند ولی وی سی‌های مستقل فقط به دنبال اهداف مالی هستند.
    • حمایت‌ها و دسترسی‌های فنی و تکنولوژیکی که سی‌وی‌سی‌ها می‌توانند از طریق بنگاه مادر برای شرکت نوپاها فراهم کنند ولی وی سی‌های مستقل نمی‌توانند.

    چسپرو (۲۰۰۲) نیز بحث می‌کند که برای پیگیری فعالیت‌های نوآورانه، سی‌وی‌سی‌ها بهتر از وی‌سی‌های مستقل عمل می‌کنند و سه دلیل مشخص برای این منظور اقامه می‌کند:

    • دانش و توانمندی عمیق‌تر آن‌ها نسبت به بازار و فناوری
    • ترازنامه قوی‌تر
    • توانایی سرمایه‌گذاری بلندمدت‌تر

۱- اهداف و استراتژی‌های مختلف راه‌اندازی سی‌وی‌سی

چسپرو معتقد است که استراتژی سرمایه‌گذاری سی‌وی‌سی‌ها را بر مبنای دو بُعد مهم شامل اهداف سی‌وی‌سی و درجه اتصال میان بنگاه سرمایه‌گذار و شرکت نوپا  می‌توان دسته‌بندی کرد. به‌عبارت‌دیگر ۴ نوع مختلف سی‌وی‌سی‌ می‌توان راه‌اندازی نمود. در ادامه این دو معیار تشریح و سپس مبتنی بر این دو بعد ۴ سبک مختلف راه‌اندازی صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه شرکتی معرفی می‌شود.

۱-۱- اهداف سی‌وی‌سی

مانند هر وی سی مستقل، سی‌وی‌سی‌‌های بنگاهی نیز هم دارای اهداف مالی (کسب سود و بازده) و اهداف استراتژیک (دسترسی به یک تکنولوژی جدید، ورود به بازارهای جدید و …) هستند. برای نمونه سی‌وی‌سی‌ شرکت دل بیشتر دارای اهداف مالی است. هرچند در بلندمدت تمامی سرمایه‌گذاری‌های استراتژیک نیز خود را به شکل نتایج مالی نشان می‌دهند اما این‌گونه نیست که همیشه اهداف مالی و استراتژیک را بتوان هم‌راستا نمود و به همین دلیل تعارضاتی همیشه به وجود می‌آید. برای حل این مشکل، بسیاری از سی‌وی‌سی‌‌ها ابتدا پیشنهادهای سرمایه‌گذاری را بر مبنای ملاحظات استراتژیک مورد ارزیابی قرار می‌­دهند و در ادامه در صورت پاس شدن این ملاحظات، بر مبنای مدل‌هایی مشابه وی‌سی‌های خصوصی، از منظر مالی، پیشنهادات سرمایه‌گذاری را مورد ارزیابی قرار می‌دهند.

نتایج یک پیمایش (کالبرماتن، ۲۰۱۲) نشان می‌دهد که ۵۴ درصد از سی‌وی‌سی‌‌های اروپایی هدف اولیه از سرمایه‌گذاری‌های خود را اهداف استراتژیک می‌دانند و در مرتبه دوم ملاحظات مالی را دخالت می‌دهند. اما ۳۳ درصد از آن‌ها ابتدا ملاحظات مالی را مبنا و سپس ملاحظات استراتژیک را مبنا قرار می‌دهند. ۱۳ درصد از سی‌وی‌سی‌‌ها نیز تنها بر مبنای معیارهای مالی سرمایه‌گذاری‌های خود را صورت می‌دهند. در آمریکا و بر مبنای پیمایش مک میلان و همکاران برای وزارت بازرگانی آمریکا (۲۰۰۸)، ۵۰ درصد از سی‌وی‌سی‌‌ها ابتدا ملاحظات استراتژیک و سپس مالی، ۲۰ درصد ملاحظات مالی و سپس استراتژیک، ۱۵ درصد تنها ملاحظات استراتژیک و ۱۵ درصد نیز تنها بر مبنای ملاحظات مالی تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاری خود را صورت می‌دهند.

۱-۲- درجه اتصال میان عملیات بنگاه سرمایه‌گذار و شرکت نوپا

درصورتی‌که پیوندهای میان شرکت نوپا و بنگاه سرمایه‌گذار قوی باشد ممکن است شرکت نوپا از بسیاری از توانمندی‌های بنگاه سرمایه‌گذار مانند توانمندی‌های تولید، بازاریابی، برند، فناوری، کانال‌های توزیع و … استفاده نماید. اما برخی از شرکت‌هایی که صندوق سی‌وی‌سی‌ راه‌اندازی می‌کنند اتصال چندانی میان شرکت‌های نوپایی که در سبد سرمایه‌گذاری صندوق خود وجود دارند و توانمندی‌های بنگاه مادر خود ایجاد نمی‌کنند.

۱-۳- استراتژی‌های سرمایه‌گذاری در سی‌وی‌سی

چسپرو (۲۰۰۲) مبتنی بر دو بُعد هدف از راه‌اندازی سی‌وی‌سی‌ (مالی و استراتژیک) و درجه اتصال (قوی و ضعیف)، ۴ سبک یا استراتژی سرمایه‌گذاری برای سی‌وی‌سی‌‌ها را شناسایی نموده است که در شکل زیر نشان داده‌شده است و در ادامه توضیح داده می‌شود.

انتخاب استراتژی مناسب برای توسعه کسب و کارهای جدید - سرمایه گذاری جسورانه

    • سبک محرک:

    در این استراتژی، سرمایه‌گذاری بر مبنای ملاحظات استراتژیک صورت می‌گیرد و پیوندی قوی میان شرکت نوپا و شرکت سرمایه‌گذار ایجاد می‌شود. هدف اصلی از این نوع سرمایه‌گذاری، پیشبرد استراتژی کسب‌وکار فعلی بنگاه سرمایه‌گذار است. درواقع سی‌وی‌سی‌ از طریق سرمایه‌گذاری در این شرکت‌های نوپا، به دنبال تحقق اهداف رشد کسب‌وکار فعلی بنگاه بوده و امیدوار است که در آینده این شرکت نوپا را در کسب‌وکار فعلی بنگاه سرمایه‌گذار یکپارچه نماید.

    • سبک توانمندساز:

    در این استراتژی، سرمایه‌گذاری بر مبنای ملاحظات استراتژیک صورت می‌گیرد اما پیوندی قوی میان شرکت نوپا و شرکت سرمایه‌گذار ایجاد نمی‌شود. درواقع هدف اصلی از این نوع سرمایه‌گذاری، تکمیل استراتژی کسب‌وکار فعلی بنگاه سرمایه‌گذار از طریق دسترسی به برخی دارایی‌های مکمل موردنیاز است.

    • سرمایه‌گذاری نوظهور:

    در این استراتژی سرمایه‌گذاری‌ها بر مبنای ملاحظات مالی صورت می‌گیرد اما پیوندهای قوی میان شرکت نوپا و بنگاه سرمایه‌گذار شکل می‌گیرد. هدف اصلی در این استراتژی، جستجو و اکتشاف فرصت‌های کسب‌وکاری جدید است.

    • سرمایه‌گذاری منفعلانه:

    در این استراتژی، سرمایه‌گذاری‌ها بر مبنای ملاحظات مالی صورت گرفته و هیچ پیوند قوی میان شرکت نوپا و بنگاه سرمایه‌گذار شکل نمی‌گیرد. هدف در اینجا تنها کسب بازده مالی است. درواقع این سبک یا استراتژی راه‌اندازی سی‌وی‌سی‌ بیشترین شباهت را با یک صندوق سرمایه‌گذاری جسورانه مستقل دارد.

۲- تحلیل روند سرمایه‌گذاری سی‌وی‌سی‌ها

مبتنی بر آخرین گزارش منتشره توسط موسسه سی بی اینسایتز در سال ۲۰۱۷ در خصوص عملکرد سرمایه‌گذاری سی‌وی‌سی‌ها، میزان سرمایه‌گذاری صورت گرفته توسط سی‌وی‌سی‌‌ها به حدود ۳۱.۲ میلیارد دلار (شامل ۱۷۹۱ معامله) در سال ۲۰۱۷ میلادی رسیده است. درواقع میزان سرمایه‌گذاری صورت گرفته در سال ۲۰۱۷ رشد ۱۹ درصدی را در زمینه تعداد معامله و رشد ۱۸ درصدی را در خصوص ارزش معاملات نسبت به سال ۲۰۱۶ تجربه کرده است. بزرگ‌ترین معامله صورت گرفته در این سال سرمایه‌گذاری ۱ میلیارد دلاری سی‌وی‌سی‌ گوگل (به نام گوگل کاپیتال) در شرکت نوپا لیفت بود. روند سرمایه‌گذاری سی‌وی‌سی‌‌ها در سالیان اخیر در شکل زیر نشان داده‌شده است.

انتخاب استراتژی مناسب برای توسعه کسب و کارهای جدید

سهم سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته توسط سی‌وی‌سی‌‌ها در اکوسیستم سرمایه‌گذاری جسورانه در سال ۲۰۱۷ به ۲۰ درصد رسید که نسبت به سال ۲۰۱۶ رشد ۱ درصدی را نشان می‌دهد. این موضوع در شکل زیر نشان داده‌شده است.

انتخاب استراتژی مناسب برای توسعه کسب و کارهای جدید

متوسط سرمایه‌گذاری صورت گرفته توسط سی‌وی‌سی‌‌ها در هر معامله حدود ۲۲ میلیون دلار در سال ۲۰۱۷ بوده است که نسبت به سال ۲۰۱۶ رشد ۳۱ درصدی را نشان می‌دهد. در همین سال متوسط سرمایه‌گذاری صورت گرفته توسط وی‌سی‌های مستقل در هر معامله حدود ۱۷ میلیون دلار بوده است. روند متوسط سرمایه‌گذاری صورت گرفته توسط وی‌سی‌ها و سی‌وی‌سی‌‌ها در هر معامله در نمودار زیر نشان داده‌شده است.

انتخاب استراتژی مناسب برای توسعه کسب و کارهای جدید

در سال ۲۰۱۷ تعداد ۱۸۶ بنگاه جدید، سی‌وی‌سی‌ خود را راه‌اندازی نمودند که رشد ۶۶ درصدی را نسبت به سال ۲۰۱۶ نشان می‌دهد. مجموع تعداد کل سی‌وی‌سی‌‌های فعال سال ۲۰۱۷ با این تعداد جدید سال ۲۰۱۷ به ۵۴۶ عدد رسیده است. روند ورود سی‌وی‌سی‌‌های جدید به عرصه در نمودار زیر نشان داده‌شده است. دو شرکت معروفی که در این سال سی‌وی‌سی‌ خود را راه‌اندازی نمودند عبارتند از: هانی‌ول و بوز.

انتخاب استراتژی مناسب برای توسعه کسب و کارهای جدید

فعال‌ترین سی‌وی‌سی‌ در سال ۲۰۱۷ گوگل ونچرز شرکت آلفابت (بنگاه مادر گوگل) است که در این سال در حدود ۷۰ شرکت نوپا سرمایه‌گذاری نموده است. بعدازاین شرکت، اینتل کاپیتال (بازوی وی سی شرکت اینتل) است که در جایگاه دوم قرار دارد. رتبه‌بندی ۱۰ سی‌وی‌سی‌ اول دنیا ازنظر فعالیت در سال ۲۰۱۷ به همراه برخی از شرکت نوپاهای شاخصی که در آن‌ها سرمایه‌گذاری کرده‌اند، در زیر نشان داده‌شده است.

انتخاب استراتژی مناسب برای توسعه کسب و کارهای جدید

کاپیتال جی (دومین بازوی وی سی آلفابت که سابقاً گوگل کاپیتال نامیده می‌شد) با سرمایه‌گذاری در ۳ شرکت نوپا یونیکورن (شرکت نوپاهایی که بالای ۱ میلیارد دلار ارزش‌گذاری شده‌اند) در این سال در این زمینه پیشتاز است و به دنبال آن گوگل ونچرز (سرمایه‌گذاری در ۲ یونیکورن) لنووو کاپیتال (سرمایه‌گذاری در ۲ یونیکورن) و کوالکام ونچرز (سرمایه‌گذاری در ۲ یونیکورن) در جایگاه‌های بعدی قرار دارند. این موضوع و شرکت نوپاهای یونیکورنی که هرکدام از این سی‌وی‌سی‌‌ها در آن‌ها سرمایه‌گذاری کرده‌اند در شکل زیر نشان داده‌شده است.

انتخاب استراتژی مناسب برای توسعه کسب و کارهای جدید

شرکت‌های نوپای حوزه اینترنت، بهداشت و درمان و موبایل به ترتیب با جذب ۱۰.۲ میلیارد دلار، ۶.۲ میلیارد دلار و ۵.۶ میلیارد دلار رتبه‌های اول تا سوم را در زمینه جذب سرمایه از طرف سی‌وی‌سی‌ها به خود اختصاص داده‌اند. روند سرمایه‌گذاری سی‌وی‌سی‌ها در این سه حوزه در زیر نشان داده‌شده است.

انتخاب استراتژی مناسب برای توسعه کسب و کارهای جدیدروند سرمایه‌گذاری سی‌وی‌سی‌ها در حوزه شرکت نوپاهای اینترنتی

انتخاب استراتژی مناسب برای توسعه کسب و کارهای جدیدروند سرمایه‌گذاری سی‌وی‌سی‌ها در حوزه شرکت نوپا‌های بهداشت و درمان

انتخاب استراتژی مناسب برای توسعه کسب و کارهای جدیدروند سرمایه‌گذاری سی‌وی‌سی‌ها در حوزه شرکت نوپاهای موبایل و تلکام

شرکت نوپاهای آمریکای شمالی کماکان با جذب حدود ۵۰ درصد از منابع سی‌وی‌سی‌ها رتبه اول را در اختیار دارند و پس‌ازآن شرکت نوپاهای آسیایی با جذب حدود ۳۰ درصد جایگاه دوم را در اختیار دارند. توزیع سهم سرمایه‌گذاری به تفکیک مناطق جغرافیایی مختلف در شکل زیر نشان داده‌شده است.

انتخاب استراتژی مناسب برای توسعه کسب و کارهای جدید

در ادامه این مطلب که چند روز آینده در سایت منتشر خواهد شد به فصل سوم این گزارش با عنوان شتاب‌دهنده و انکوباتور خواهیم پرداخت.

جهت مطالعه قسمت اول این مطلب، بر روی لینک روبرو کلیک نمایید: فصل اول: استفاده از منابع داخلی (توسعه درونی)

نظر بدهید