شوک ارزی قابل پیشگیری بود؟

گفت‌وگو با رئیس کل اسبق بانک مرکزی - طهماسب مظاهری

0
145

ناظر اقتصاد: طهماسب مظاهری وزیر اقتصاد دولت هشتم و رییس بانک مرکزی دولت نهم با حضور در برنامه گفتگو محور “۱۰:۱۰ دقیقه” به سوالات صریح مجری برنامه پاسخ داد. بخشی از این مصاحبه درخصوص شوک ارزی به قرار زیر است:

questionواقعاً می‌توانستند جلوی این بحران ارزی را بگیرند و نگرفتند؟
orangeمظاهری: حتماً

blueقدری شفاف هم صحبت کنید.
orangeمظاهری: اصلاً تردید وجود ندارد که می‌توانستند.

questionچرا این کار را نکردند؟ از دید شما به عنوان یک کارشناس اقتصادی غیرسیاسی چرا این کار را نکردند؟
orangeمظاهری: خوشبینانه‌ترین فرض غیرسیاسی این است که اشتباه در محاسبات و نادانی است. این خوشبینانه‌ترین فرض است. بیشتر از این نمی‌توانم نظر بدهم و آن چرا را باید شخص دیگری بگوید.

questionسهم تصمیمات اشتباه را بیشتر از مولفه‌های اقتصادی می‌دانید؟
orangeمظاهری: تصمیمات اشتباه باعث تغییر و بروز این خطاها در مولفه‌های اقتصادی شده است. این که چرا تصمیم اشتباه گرفته شد را در خوشبینانه‌ترین فرض ندانم‌کاری می‌دانم.

questionآقای دکتر شما به عنوان کسی که در تیم‌های اقتصادی دولت‌های مختلف با گرایش‌های سیاسی مختلف بودید، می توانید به این سوال مردم پاسخ دهید که سهم منافع شخصی در ایجاد این بحران دقیقاً چه میزان است؟ چون الان شاهد حرف هایی درباره سلطان‌های مختلف اعم از سلطان سکه، سلطان ارز، سلطان خودرو و غیره هستیم.
orangeمظاهری: من این طور می‌توانم بگویم که وقتی تصمیماتی گرفته می‌شود که اشتباه است در آن تصمیمات رانت‌هایی و ویژه‌خواری‌هایی ایجاد می‌شود که آن باعث می‌شود منافع کوتاه مدت بزرگی را برای یک عده ایجاد کند. این که علت آن تصمیمات اشتباه نادانی و بی توجهی به اصول اقتصادی و ابزارهای اقتصادی بوده یا دلیل دیگری داشته که منفعت‌جویی بوده است، من اصلاً نه می‌توانم وارد آن شوم و نه اجازه دارم و نه بلدم بگویم.

blueشما به عنوان کارشناس می‌توانید بیان کنید.
orangeمظاهری:این یک قضاوت است و من در مرجع قضاوت نیستم.

blueشما کارشناس اقتصادی هستید که می‌توانید اینها را تشخیص بدهید.
orangeمظاهری: به عنوان یک نظر کارشناسی می توانم بگویم کجاها تصمیمات اشتباه بوده است.

questionآن تصمیمات اشتباه دقیقاً کجا بوده است؟
orangeمظاهری: تصمیم اشتباه
۱) یکی این بود که اجازه داده شد نقدینگی بیش از حد رشد تولید ایجاد شود در حالی که دولت می‌توانست و امروز که صحبت می‌کنیم هم می‌تواند جلوی رشد نقدینگی ۳۰ درصد در سال را بگیرد. دوم این که به دلایلی دولت می‌گوید من ناچارم نقدینگی را اضافه کنم چون اگر اضافه نکنم مسئولیت‌هایی که بر عهده دارم را نمی‌توانم انجام دهم.
۲) اشتباه دوم این است که برای این نقدینگی که ایجاد شد اجازه نداد اثر خود را بروز دهد و سعی کرده سرکوب کند.
۳) سوم این که سرکوب کردن قدرت نقدینگی و پائین آوردن مصنوعی نرخ تورم با استفاده از سیاست‌های ارزی و سرکوب نرخ ارز انجام شده است و این سه اشتباه کلیدی و کلان هم دولت آقای احمدی‌نژاد و هم دولت آقای روحانی است.

questionهمان ارز ۴۲۰۰ تومانی که همه می‌گفتند مخالف هستند؟
orangeمظاهری: ۴۲۰۰ تومان یکی بود که همان روز صبح ۲۲ فروردین چون ۲۱ فروردین در شب نشستند رای‌گیری کردند. یکی از خطاهای بزرگ اخیری که می‌توان بیان کرد اگر بخواهیم تاریخ را هم ببینیم در دولت آقای احمدی‌نژاد هم بود، در ۲۱ فروردین این خطا به شکل خیلی بارزی انجام شد که دولت با یک جلسه‌ای که گذاشت و با یک رای‌گیری نرخ ارز را تعیین کرد. اصولاً نرخ ارز چیزی نیست که با رای‌گیری دولتی تعیین شود.

questionاگر قرار بود نرخ ارز را امروز تعیین کنند چه میزان بود؟
orangeمظاهری: در شرایطی که بحران ایجاد می‌شود یک تقاضای دیگری وارد بازار ارز می‌شود که تقاضای حفظ ارزش دارایی است. یعنی مردم برای این که ارزش دارایی خود را با پول ملی حفظ کنند، تقاضای خرید ارز می‌کنند. این تقاضای اضافه خود باعث می‌شود نرخ ارز از حالت طبیعی بالاتر برود. در روز ۲۱ فروردین، روز شوم رای‌گیری برای نرخ ارز، با یک محاسبه اشتباه که اشتباهی ریاضی دارد، رای‌گیری شد ۴۲۰۰ تومان نرخ ارز باشد و آقای جهانگیری مصاحبه کردند و نرخ ارز را اعلام کردند.

questionاگر جای آقای سیف بودید چه کاری انجام می‌دادید و چه حرفی در جلسه بیان می‌کردید؟
orangeمظاهری: من اگر جای آقای سیف بودم نمی‌گذاشتم این ۴۲۰۰ تومان تصویب شود.

questionچطور؟ یعنی روز بعد که معاون اول مصاحبه می‌کرد شما بعد مصاحبه می‌کردید و می‌گفتید این حرف اشتباه است؟
orangeمظاهری: وظیفه رئیس بانک مرکزی این بود که این کار را انجام دهد و بعد هم کلید اتاق را تحویل می‌داد و بیرون می‌آمد. رئیس بانک مرکزی برای حفظ اتاق باید حرف گوش کند و برای انجام وظیفه باید کلید اتاق را بدهد و خداحافظی کند.

نظر بدهید