چرا قیمت دلار در چند روز اخیر کاهش یافت؟

0
154

ناظر اقتصاد : در ماه‌‌های گذشته حجم انبوه نقدینگی موجود در جامعه تا حد زیادی به بازار ارز هجوم آورد و با افزایش تقاضا برای خرید ارز در کنار عدم نظارت و دخالت دولت در بازار، روند افزایشی نرخ ارز تا آنجا پیش رفت که در مقاطعی دلار ۱۸ تا ۱۹ هزار تومانی نیز در بازارهای غیررسمی داد و ستد شد. با این حال کاهش تقاضای ارز مسافرتی در پاییز به‌خاطر بازگشایی مدارس و کاهش مسافرت‌‌های خارجی، رشد شاخص بورس و قیمت کالاها، گمانه‌زنی‌‌‌هایی درباره همکاری بانک‌‌های مرکزی اروپا با ایران، احتمال تصویب FATF، شایعه انجام برخی مذاکرات و… از جمله عواملی هستند که در روزهای گذشته به عنوان عوامل اصلی کاهش نرخ ارز در بازار مطرح می‌شوند.

اگرچه با قطعیت می‌توان گفت برخی از این موارد مانند احتمال تصویب FATF نه‌تنها نقشی در کاهش نرخ ارز ندارد، بلکه در حالت محتاطانه می‌توان گفت پیش‌زمینه‌‌‌هایی از یک طراحی غیراقتصادی و خائنانه برای تحمیل پذیرش FATF به طرف ایرانی است. چنانکه در روزهای گذشته دیدیم وقتی رئیس‌جمهور ایران در سازمان ملل از تداوم گفت‌وگو سخن می‌گوید نرخ ارز در بازار ایران افزایش می‌یابد حالا چطور ممکن است چند روز بعد با نزدیک شدن به احتمال تصویب FATF یا شایعه انجام برخی مذاکرات قیمت‌ها کاهش یابد! بنابراین چند نکته در کاهش نرخ ارز تاثیر گذار بود:

۱- ورود مردم به بازار بورس با سرعتی بیش از گذشته

در هفته‌‌های اخیر به دلیل اشباع نرخ ارز و احتمال توقف قیمت‌ها زیر کانال ۲۰ هزار تومان و عدم افزایش آن بخش قابل توجهی از دلارها تبدیل به ریال شده و منابع ریالی مردم به سمت بازار بورس حرکت کرد. این مساله، یعنی افزایش حضور و سرعت سرمایه‌‌گذاری مردم در بورس، دارندگان دلارهای خانگی را برای فروش دلارهای خود و حضور منابع‌شان در بورس ترغیب کرد که خود این موضوع (افزایش عرضه ارز) به کاهش مجدد و دوباره نرخ ارز انجامید؛ روندی که به نظر می‌رسد در روزهای آینده نیز تداوم داشته باشد.

۲- عرضه قوی‌‌‌‌‌‌تر ارز پتروشیمی‌ها به بازار و افزایش نقش دولت

در هفته‌‌های اخیر و بویژه روزهای گذشته دولت تصمیمات جدید و جدی‌تری را درباره کنترل و افزایش نقش و نظارت خود در بازار ارز اتخاذ کرد. برای مثال در مصوبه شورای عالی هماهنگی اقتصادی کشور با حضور سران قوا اختیارات بانک مرکزی افزایش یافت تا اقدامات لازم از سوی این نهاد درباره بازار ارز انجام شود. یکی از اقدامات مثبت انجام شده از سوی بانک مرکزی پس از این مصوبه این بود که بانک مرکزی توانست با استفاده از منابع مربوط به صادرات غیرنفتی(عمدتا پتروشیمی‌ها) تعادل نسبی را در بازار ایجاد کند.

در خاتمه باید اذعان داشت قیمت واقعی دلار با توجه به شرایط موجود اقتصاد ایران و قدرت خرید مردم قطعا رقمی کمتر از ۱۰ هزار تومان است اما نکته‌ای که نباید از آن غافل شد این است که آنچه برای یک اقتصاد آفت محسوب می‌شود گرانی یا ارزانی دلار نیست؛ آفت اصلی کاهش یا افزایش‌‌های یکباره و بدون منطق است. در این میان باید توجه داشت منظور نگارنده از ثبات‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، ثبات قیمتی در بلندمدت نیست ـ چرا که در اقتصادی دارای تورم ساختاری، ثبات قیمتی به معنای ارزان شدن آن کالا و ارائه یارانه دولتی به آن کالاست – بلکه مقصود از ثبات اولا ثبات در کوتاه‌مدت و ثانیا افزایش یا کاهش قاعده‌مند و قابل پیش‌بینی (با توجه به سایر پارامترهای اقتصادی) نرخ است تا از این طریق دارندگان منابع ریالی به طمع افزایش دارایی‌‌های خود به سمت فعالیت‌‌های سفته‌بازانه در این بازارها حرکت نکنند.

نظر بدهید