پیش‌بینی روندهای تورم در سال ۹۸ / تورم یا چسبندگی قیمت‌ها؟

0
251

ناظر اقتصاد: از بیان دکتر مرتضی ایمانی راد می‌شود فهمید که چسبندگی قیمت‌ها ماهیتی متفاوت از تورم دارد ولی با آن در ارتباط است. به هر حال وی روندهای تورم در سال ۹۸ را پیش‌بینی می‌کند.

تورم به افزایش سطح عمومی قیمت‌ها در یک دوره مشخص گفته می‌شود که با یک شاخص که پایه آن یکصد است اندازه‌گیری می‌شود. وقتی صحبت از نرخ تورم می‌شود منظور تورمی است که مصرف‌کنندگان حس می‌کنند. به همین دلیل به آن تورم خرده‌فروشی و یا تورم مصرف‌کننده می‌گویند.

یک عادت ذهنی ما داریم و آن هم چسبندگی ذهنی است. پدیده‌ای که بسیار ویرانگر است. مثلا وقتی دلار افزایش پیدا می‌کند با خود قیمت‌ها را بالا می‌برد ولی وقتی پس از مدتی کاهش می‌یابد، قیمت‌ها دیگر کاهش نمی‌یابند و یا به همان اندازه کاهش دلار کاهش نمی‌یابند. در این حالت ذهن به قیمت های بالا می‌چسبد و اجازه کاهش به قیمت‌ها نمی‌دهد.

طبیعی است که چسبندگی قیمت‌ها در اقتصاد دلایل خاص خودش را دارد و در این زمینه بحث‌های مفصلی وجود دارد. نمونه دیگر این است که وقتی در سمیناری گفته می‌شود که قیمت طلا بالا می‌رود یک نفر به این گفته می‌چسبد و برای خودش یک چارچوب فکری درست می‌کند که به جز آن نمی‌تواند فکر کند. در نتیجه رفتارش با این چسبندگی هماهنگ می‌شود و مرتب اندوخته‌های طلای خود را زیاد می‌کند، غافل از اینکه روند صعودی طلا تغییر مسیر داده است.

همین مطلب در مورد اقتصاد جهانی هم مطرح است. اخیرا در جاهای مختلف مطرح می‌شود که اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۰ وارد رکود اقتصادی خواهد شد و همین مساله موجب می‌شود که نگرانی‌هایی ایجاد شود و یا بعضی از شرکت‌ها دست از استراتژی‌های تهاجمی خود بردارند و یا تعدادی در صادرات و توسعه آن در سال جاری و سال آینده دچار تردید شوند.

قابل توجه است که بر اساس آخرین برآوردها احتمال رکود اقتصادی در سال ۲۰۱۹ حدود سی درصد و برای سال ۲۰۲۰ حدود پنجاه درصد است، و بنابراین هیچ احتمال حتی بالایی برای رکود اقتصادی در مراکز معتبر جهانی وجود ندارد. از طرف دیگر نظریات پول گرایان مدرن MMT، نه تنها به رکود اعتقادی ندارند، بلکه معتقدند که آن چیزی که جهان را تهدید می‌کند تورم بالا است نه رکود اقتصادی و یا کاهش قیمت‌ها در اثر رکود اقتصادی.

هر چند که احتمال رکود اقتصادی در سال ۲۰۲۰ کماکان وجود دارد، ولی تنها با یک احتمال در سال ۲۰۲۰ تحقق می‌یابد. اخیرا کار زیبای تحقیقاتی در امریکا انجام شد. این کار تحقیقی نشان می‌دهد که هر چه از پدیده مورد پیش‌بینی دورتر باشیم خطای پیش‌بینی بسیار بالا می‌رود و هر چه به پدیده مورد پیش‌بینی نزدیکتر می‌شویم قدرت پیش‌بینی زیاد می‌شود. با قبول این فرض از الان برای سال ۲۰۲۰ پیش‌بینی کردن، با خطای پیش‌بینی مواجه است و بنابراین رکود سال ۲۰۲۰ را نباید به یک برچسب ذهنی تبدیلش کرد.

مدیران ناموفق آنهایی هستند که با کمک برچسب‌های ذهنی قطعیت را در کسب و کار خود زیاد می‌کنند و عمدتا به همین دلیل شکست می‌خورند. ولی مدیران موفق ذهنی سیال، غیر چسبنده و پویا دارند و بنابراین سیاست‌های خود را در هر مرحله بر اساس شرایط همان مرحله پیاده می‌کنند و بنابراین موفق‌تر هستند.

خاطرمان باشد که حذف برچسب‌های ذهنی راهبران کسب و کارها، دنیای آینده را قلمروی گسترده از امکانات می‌کند که آزادی عمل راهبران را بسیار زیاد می‌کند.

پیش‌بینی روندهای تورم در سال ۹۸

از بیان دکتر ایمانی راد می‌شود فهمید که چسبندگی قیمت‌ها ماهیتی متفاوت از تورم دارد ولی با آن در ارتباط است. به هر حال وی روندهای تورم در سال ۹۸ را پیش‌بینی می‌کند:

blueاول، مهمترین افزایش قیمت در حوزه کالاهای پایه اتفاق خواهد افتاد. این کالاها باید قابلیت انبار داشته باشند و مورد مصرف آنها زیاد باشد. برای نمونه فولاد، مس و آلومینیوم تعدادی از این کالاها هستند. علیرغم اینکه تقاضا برای این کالاها در سال جاری محدود است، ولی قیمت آنها با افزایش و نوسانات نرخ ارز افزایش می‌یابد.

blueدوم، افزایش قیمت‌ها اجتناب‌ناپذیر است. تفاوت بین اقتصاددانان تنها در میزان افزایش آن است. احتمال افزایش نرخ تورم تا سی درصد برای سال جاری قابل پیش‌بینی است.

blueسوم، انقباض تقاضا نمی‌تواند جلوی افزایش قیمت را بگیرد، ولی می‌تواند برایش سقف درست کند. این سقف به نظرم همان سی درصد است. اشاره به تورم‌های بالای سی درصد منطقی نیست. تورم بالاتر از سی درصد نیاز به التهاب شدید در بازار ارز دارد که این هم تابع تحولات سیاسی است.

blueچهارم، بنابراین سال جاری باز هم سال گرانی است. بنابراین بهتر است همیشه موجودی مثبت داشته باشیم. بعضی از شرکت‌ها از هیجان قیمت های بالا فروش‌هایی را می کنند که برای آنها موجودی کافی ندارند. این رویه برای شرکت‌ها بسیار خطرناک است. بنابراین استراتژی مناسب برای شرکت‌ها داشتن موجودی کافی مواد است. طبیعی است که فروش اعتباری هم لازم است به پشتوانه مواد اولیه موجود انجام شود.

blueپنجم، اینکه تورم در کالاهای اساسی اتفاق نمی‌افتد یک فرض غلط است. نرخ تورم در سال جاری برای بیشتر کالاها فراگیر است.

blueششم، بیشترین نرخ تورم در سال جاری را روی کالاهای وارداتی خواهیم داشت. بنابراین تولید کنندگانی که وابسته به واردات هستند لازم است در این زمینه تمهیداتی بیندیشند.

blueهفتم، کمترین میزان تورم هم در حوزه‌هایی اتفاق می‌افتد که خرید آن کالا نیاز به نقدینگی بالا داشته باشد و ضمنا مصرف آن قابل تعویق انداختن باشد و مهمتر اینکه استفاده از آن برای تمام اقشار جامعه ضرورت نداشته باشد.

blueهشتم، چون این تورم توأم با رکود اقتصادی خواهد بود، پیش‌بینی می‌شود که فشار اقتصادی روی مردم به دلیل بالا رفتن قیمت‌ها و پایین آمدن فرصت‌های شغلی بالا برود. متاسفانه دولت توان کاهش این فشار را ندارد.

blueنهم، تحقق تورم پیش‌بینی شده موجب می‌شود که بازار اقتصادی در ایران کوچکتر شود و بنابراین سطح رقابت در بسیاری از حوزه‌ها افزایش یابد، بدیهی است که در این شرایط حاشیه سود کاهش می‌یابد.

نظر بدهید