گزارش مجمع بین المللی حمل و نقل (ITF)

مهدی ابراهیم زاده

0
104

ناظر اقتصاد: در این مقاله خلاصه آخرین گزارش مجمع بین المللی حمل و نقل ITF در سال ۲۰۱۷ ارائه شده است. مجمع بین المللی حمل و نقل یک نهاد بین دولتی در داخل سازمان OECD است که در لندن مستقر می‌باشد. این نهاد، تنها سازمانی است که تمامی شکل‌های حمل و نقل را در بر دارد.

مجمع بین المللی حمل و نقل به عنوان یک اتاق فکری برای تنظیم سیاست‌های حمل و نقل بین کشورهای عضو عمل می‌کند. این مجمع همه ساله اجلاسی را با شرکت وزرای حمل و نقل کشورهای عضو برگزار می‌کند. گزارش سالانه مجمع بین المللی حمل و نقل که در این مقاله مورد بررسی قرار می‌گیرد مختص کشورهای عضو نیست و آمارهای حمل و نقل جهانی را نیز شامل می‌شود.

مسافرت از منظر مجمع بین المللی حمل و نقل

طبق پیش‌بینی مجمع بین المللی حمل و نقل ITF، تقاضا برای مسافرت افراد تا سال ۲۰۵۰ (نسبت به سال ۲۰۱۵) بیش از دوبرابر خواهد شد؛ از ۵۰ هزارمیلیارد کیلومتر-مسافر به ۱۲۰ هزار میلیارد کیلومتر-مسافر خواهد رسید (شکل ۱). همه مناطق شاهد افزایش در میزان مسافرت خواهند بود، البته این افزایش مساوی نخواهد بود. آسیا بیشترین افزایش را شاهد خواهد بود، به طوری که یک سوم تقاضای جهانی مسافرت را دارا خواهد بود.

در مقابل، نرخ رشد برای کشورهای عضو OECD پایین است و این کشورها در سال ۲۰۵۰ تنها ۲۵ درصد از تقاضای جهانی مسافرت را دارا هستند؛ در مقابل ۴۵ درصد در سال ۲۰۱۵. همه انواع مسافرت نیز به یک اندازه رشد نمی‌کنند به طوری که نرخ رشد مسافرت ریلی درون شهری تنها ۲ درصد است در حالی که نرخ رشد مسافرات هوایی بین المللی ۵ درصد می‌باشد.

گزارش مجمع بین المللی حمل و نقل (ITF)
نمودار ۱. تقاضا برای مسافرت و انواع آن (میلیارد مسافر-کیلومتر)

حمل و نقل غیر شهری داخلی

مجمع بین المللی حمل و نقل پیش بینی می‌کند که حمل و نقل غیرشهری داخلی تا سال ۲۰۵۰ به ۵۰ هزار میلیارد مسافر-کیلومتر برسد (نسبت به ۲۰ هزار میلیارد مسافر-کیلومتر در سال ۲۰۱۵). به بیان دیگر، سرانه مسافرت از این نوع، از ۳ هزار کیلومتر در سال ۲۰۱۵ به ۵ هزار کیلومتر در سال ۲۰۵۰ خواهد رسد. برای کشورهای OECD افزایش ناچیزی صورت خواهد گرفت در حالی که کشورهای غیر OECD بیش از دوبرابر رشد خواهند کرد.

مسافرت هوایی داخلی بیش از همه (۴.۱ درصد) رشد خواهد کرد. در سال ۲۰۵۰ بیش از یک پنجم مسافرت داخلی غیر شهری از طریق هوایی خواهد بود (در سال ۲۰۱۵ این مقدار یک دهم بود). رشد صنعت هوایی داخلی در چین و هند بیش از همه کشورها است، چرا که همانند آمریکا ناهمواری‌های زمین شناختی و همچنین پهناوری کشور برای مسافرت جاده‌ای مناسب نیست. طبق پیش‌بینی ITF، این سه کشور در سال ۲۰۵۰ بیش از ۷۵ درصد از تقاضای جهانی مسافرت هوایی داخلی (درون کشور) را خواهند داشت.

گزارش مجمع بین المللی حمل و نقل (ITF)
نمودار ۲. حمل و نقل هوایی داخلی بر اساس مناطق (میلیارد مسافر-کیلومتر)

سیاست‌گذاری‌های حمل و نقل در بسیاری از کشورها به سمت تسهیل حمل و نقل هوایی داخلی از طریق مقررات زدایی و یا ارائه مشوق‌های مالی برای خطوط هوایی ارزان قیمت در فرودگاه‌های محلی پیش می‌رود. صنعت حمل و نقل هوایی داخلی هم به عنوان یک بازیگر اقتصادی مهم، از نقطه نظر اشتغال، و هم یک محور توسعه قدرتمند شناخته می‌شود. میزان پایین انتشار گازهای آلاینده در این صنعت نیز دلیل دیگری برای توجه سیاستمداران به آن است.

طبق گزارش مجمع بین المللی حمل و نقل تعداد خودروهای شخصی به ۱.۷ میلیارد دستگاه در سال ۲۰۳۰ و ۲.۴ میلیارد دستگاه در سال ۲۰۵۰ خواهد رسید (نسبت به ۱ میلیارد دستگاه در سال ۲۰۱۵). در حالی که برخی از کشورهای توسعه یافته به اشباع خودرو رسیده‌اند و حتی برخی مناطق شهری شاهد کاهش تعداد خودرو شخصی هستند، رشد اقتصادی و جمعیتی در کشورهای در حال توسعه خودروهای بیشتری را وارد جاده‌ها خواهد کرد.

تا سال ۲۰۵۰، کشورهای در حال توسعه (فعلی) سه چهارم خودروهای شخصی جهان را در اختیار خواهند داشت. تعداد خودروهای شخصی در چین و هند پنج برابر خواهد شد و به ۸۷۷ میلیون دستگاه خواهد رسید. وضع مقررات سخت در مناطق شهری که با مشکلات ترافیکی و آلودگی مواجه هستند می‌تواند رشد تعداد خودروها را محدود کند.

گزارش مجمع بین المللی حمل و نقل (ITF)
نمودار ۳. مالکیت خودرو شخصی بر اساس منطقه (به ازای هزار نفر)

در حالی که تاثیر منفی رشد وسایط حمل و نقل در مرکز توجه شهرها قرار دارد، سیاست‌گذاری‌های کمی با هدف کنترل حمل و نقل بین شهری اعمال می‌شود.

حمل و نقل ریلی، مخصوصا سریع السیر، می‌تواند مسافرت‌های درون شهری مرتبط باشد. در برخی کشورها، خطوط ریلی سریع السیر شکل مسافرت بین شهری را تغییر داده است و جایگزین مسافرت هوایی و حتی جاده‌ای شده است.

در اروپا و چین پروژه‌های ریلی سریع السیر حجم ترافیک هوایی را کاهش داده است. در برخی موارد، حمل و نقل ریلی کاملا جای حمل و نقل هوایی را گرفته است. این اتفاق در اسپانیا بین دو شهر مادرید و سیویل، در فرانسه بین دو شهر پاریس و لیون و یا در چین بین دو شهر ووهان و نانجینگ رخ داده است. به هر حال، حیطه این اقدامات کم است و فقط به درد شهرهای بزرگ که بین ۲۰۰ کیلومتر تا هزار کیلومتر با هم فاصله دارند می‌خورد. نمودار زیر طول خطوط ریلی سریع السیر برای کشورها یا مناطق منتخب را نشان می‌دهد.

گزارش مجمع بین المللی حمل و نقل (ITF)
نمودار ۴. طول خطوط ریلی سریع السیر در کشورها یا مناطق منتخب (کیلومتر)

تحرک شهری

یکی از قطعی‌ترین پیشرفت‌های جهانی در دهه‌های آتی فرایند شهری‌شدن است، مخصوصا در کشورها در حال توسعه. تمامی جنبه‌های زندگی شهری تغییر خواهد یاد و سازمان حمل و نقل کارآمد در شهرها را به چالش خواهد کشید.

در سال ۲۰۵۰، در حدود ۶۶ درصد از جمعیت جهان شهرنشین خواهند بود؛ از ۵۴ درصد در سال ۲۰۱۴. تمرکز ثروت در شهرها ادامه خواهد یافت. شهرهای بالای ۳۰۰ هزار نفر نزدیک به ۳۱ درصد از جمعیت جهان را در خود جای خواهند داد و ۵۰ درصد از GDP جهان را در اختیار خواهند داشت.

تقاضا برای مسافرت درون شهری به تبع این پیشرفت افزایش می‌یابد. در سناریو اولیه، تا سال ۲۰۵۰ مسافرت درون شهری ۹۵ درصد افزایش خواهد یافت، نسبت به سال ۲۰۱۵. این افزایش عمدتا در کشورهای در حال توسعه رخ خواهد داد یعنی جایی که فرایند شهری شدن شدت بیشتری دارد.

در حالی که جمعیت شهرها در کشورهای عضو OECD افزایش کمی نشان خواهند داد، شهرهای آسیایی دو برابر بزرگتر خواهند شد و ۲۰ درصد از جمعیت جهان در سال ۲۰۵۰ را در خود جای خواهند داد (شهرهای بالای ۳۰۰ هزار نفر). طبق گزارش مجمع بین المللی حمل و نقل مسافرت درون شهری در کشورهای عضو OECD 35 درصد رشد خواهد داشت این در حالی است که در کشورهای غیر عضو این رشد ۱۸۵ درصد خواهد بود.

گزارش مجمع بین المللی حمل و نقل (ITF)
نمودار ۵. تقاضا برای حمل و نقل شهری (میلیارد مسافر-کیلومتر)

بسیاری از شهرها در کشورهای در حال توسعه با این افزایش حجم مسافرت درون شهری به مشکل برخواهند خورد. افزایش تعداد خودروها نیز موجب افزایش ترافیک در این شهرها خواهد شد.

برای حل این مشکل، سیاست‌گذاری‌های که اثر منفی بر استفاده از خودرو شخصی در شهرها دارند نیاز است. سیاست‌های فعلی در کشورهای آسیایی شامل محدودیت در ثبت وسایط نقلیه یا سرمایه‌گذاری هنگفت در زیرساخت‌های حمل و نقل مانند حمل و نقل عمومی است.

اگر سیاست‌های عمومی بتوانند بر تقاضا تاثیر بگذارند و رفتار مسافران را تغییر دهند، اثرات تغییر در شهرنشینی کم خواهد بود. هر گونه تلاش برای تغییر نوع سفر از شخصی به عمومی اثر در خوری نمی‌تواند داشته باشد چرا که رشد در تقاضا برای خودرو شخصی بسیار بیشتر است. به طوی که هر سال ۳۰ میلیون خودرو جدید به جاده‌ها اضافه می‌شود این امر تغییر نوع سفر حتی به میزان یک درصد در سال را برای بسیاری از کشورها با چالش مواجه کرده است.

حمل و نقل هوایی بین المللی

بنا بر مجمع بین المللی حمل و نقل، حمل و نقل هوایی بیش از هر نوع دیگر حمل و نقل رشد خواهد کرد. تقاضای کل برای حمل و نقل هوایی به ۱۹ هزار میلیارد مسافر-کیلومتر خواهد رسید؛ از ۴۲۰۰ میلیارد مسافر-کیلومتر در سال ۲۰۱۵.

گزارش مجمع بین المللی حمل و نقل (ITF)
نمودار ۶. تقاضا برای حمل و نقل هوایی بین و المللی (میلیارد مسافر-کیلومتر)

حمل و نقل کالا

مجمع بین المللی حمل و نقل گزارش می‌دهد که تقاضا برای حمل و نقل کالا از ۱۱۲ هزار میلیارد تن-کیلومتر به ۳۲۹ هزار میلیارد تن-کیلومتر خواهد رسید. تقاضا برای حمل کالا ارتباط مستقیمی با رشد اقتصادی دارد. به طوری که با رشد اقتصادی تقاضا برای حمل کالا افزایش می‌یابد.

گزارش مجمع بین المللی حمل و نقل (ITF)

حمل و نقل دریایی

طبق پیش بینی‌های مجمع بین المللی حمل و نقل ITF، سهم حمل و نقل دریایی کالا (صرفا بین المللی) تا سال ۲۰۵۰ تقریبا ثابت و برابر با ۸۰ درصد باقی خواهد ماند. مسیرهای تجاری سنتی بین کشورهای توسعه یافته رشد کمی خواهند داشت در حالی که کریدورهای تجاری که اقتصادهای در حال توسعه را بهم وصل می‌کند به طور متوسط هر سال ۱۷ درصد رشد خواهد داشت. تا سال ۲۰۵۰، کریدور تجاری بین ایالات متحده و آسیا بیشترین میزان حمل و نقل کالا را در جهان خواهد داشت.

حمل و نقل زمینی

کل حمل و نقل زمینی (جاده و ریل) از ۳۲ هزار میلیارد تن-کیلومتر در سال ۲۰۱۵ به ۸۳ هزار میلیارد تن-کیلومتر در سال ۲۰۵۰ خواهد رسید، به طوری که ۲۵ درصد از کل تقاضای جهانی حمل کالا را تامین خواهد کرد.

گزارش مجمع بین المللی حمل و نقل (ITF)
نمودار ۸. حمل کالای زمینی (تن-کیلومتر)

حمل و نقل زمینی در تمامی منطق توسعه خواهد یافت با این حال تفاوت اساسی بین کشورهای عضو و غیر عضو OECD وجود خواهد داشت. به طوری که مجمع بین المللی حمل و نقل پیش بینی می‌کند تا سال ۲۰۵۰ در حدود ۸۰ درصد از تقاضای حمل کالای زمینی در کشورهای غیر OECD خواهد بود. بیشترین رشد در آفریقا رخ خواهد داد. به طوری که میزان تقاضا ۳.۷ برابر خواهد شد.

نظر بدهید