صنایع خلاق و دلالت‏‌های آن برای سرمایه‌گذاری ۱- مروری بر ‏چارچوب و طبقه‌بندی‌های ارائه شده در زمینه صنایع خلاق

0
421

ناظراقتصاد: صنایع خلاق به عنوان صنایعی که خلاقیت علمی، هنری، اقتصادی، و فناورانه را توأمان در بر می‌گیرد و باعث افزایش اشتغال، انسجام اجتماعی و رونق اقتصادی می‏‌شود، حائز اهمیت هستند. تا حدود بیست سال پیش مفاهیم صنایع خلاق و اقتصاد خلاق وجود نداشتند اما امروزه به عنوان بخش پویا، مهم و در حال رشد اقتصاد جهانی به شمار می‌‌‌‌آیند. به دلیل پیشرفت فناوری و اینترنت، روش‌های خلاقانه‏‌ای برای تولید، توزیع و مصرف کالاها به وجود آمده است که به عنوان پیشران‌‏های مهم اقتصاد خلاق به شمار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آیند. با این حال رشد و توسعه صنایع خلاق مستلزم وجود سرمایه، مهارت‌های کارآفرینی، زیر ساخت‌های لازم و همچنین قوانین مالکیت فکری مخصوصاً حق کپی رایت می‏‌باشد.
طبق بررسی‌های انجام شده و تحلیل کمیت و کیفیت این بخش مهم در اقتصاد جهانی، مشخص می‌شود که صنایع خلاق و فرهنگی (با محوریت چندین بخش اساسی من جمله تبلیغات، معماری، کتاب، بازی، فیلم، موسیقی، روزنامه و مجله، هنرهای نمایشی، رایو، تلوزیون و هنرهای تجسمی) در مجموع حدود ۳ درصد از تولید ناخالص جهانی را در سال ۲۰۱۶ از آن خود کرده است. همچنین این بخش با ایجاد ۲۹.۵ میلیون شغل حدود ۱ درصد از بازار اشتغال کل دنیا را به خود اختصاص داده است. همچنین مفید فایده است که بدانیم سهم بخش صنایع خلاق و فرهنگی در مناطق مختلف جغرافیایی یکسان نبوده و اقتصادهای توسعه یافته و برخی از اقتصادهای نوظهور سهم بیشتری را در صنایع خلاق از آن خود نموده‌اند. در جدول زیر به سهم برخی مناطق مهم جغرافیایی اشاره شده است.

 سهم صنایع خلاق در مناطق مختلف جهان از درآمد و شغل ایجاد شده(سال۲۰۱۶)

منطقه سهم از درآمد ایجاد شده(%) سهم از اشتغال ایجاد شده(%)
آمریکای شمالی ۲۸ ۱۶
اروپا ۳۲ ۲۶
آمریکای لاتین ۶ ۷
آسیا و اقیانوسیه ۳۳ ۴۳
خاور میانه و شمال آفریقا ۳ ۲.۴

به طور خلاصه بایستی گفت که اقتصاد خلاق اروپا ریشه تاریخی دارد. این منطقه محل تمرکز میراث قدیمی و نهادهای هنری است. اروپا مقصد کلاس جهانی و جاذب ۵۲ درصد از توریسم بین المللی است. ۷ مورد از ۱۰ موزه پر بازدید جهان اروپایی هستند (۳ موزه در پاریس و ۲ موزه در لندن) و ۳۰ شهر از مجموع ۶۹ شهر خلاق یونسکو متعلق به منطقه اروپا است. دولت در اروپا نزدیک به ۶۸.۶ میلیارد دلار به بخش خدمات خلاق اختصاص داده است (در سال ۲۰۱۵).
آسیا و اقیانوسیه با طبقه متوسط رو به رشد، بزرگترین بازار مصرفی محصولات خلاق به شمار می‏‌رود. در این منطقه بیش از ۱.۲۵ میلیارد نفر به اینترنت دسترسی دارند که حدود ۴۷ درصد کل جمعیت آن‌لاین جهان است. ۸۷ درصد بزرگسالان دارای گوشی‌‏های هوشمند هستند؛ ۲۳ درصد فروش دیجیتالی کالاهای جهان نیز در این منطقه صورت می‌‏پذیرد. مشتریان در منطقه آسیا و اقیانوسیه مشتاق به استفاده از روزنامه و بازی‌‏های ویدئویی و رایانه‏ای هستند(۱۴.۲ و ۰.۷ درصد بالاتر از میانگین جهانی). همچنین صنعت کتاب هندوستان در سال ۲۰۱۴ جز ۱۰ بازار بزرگ و برتر کتاب دنیا بود و از نظر درآمدی نیز سریع ترین رشد درآمد کلی کتاب مربوط به این منطقه از جهان است.
سهم کشورهای خاورمیانه و شما آفریقا در درآمد و اشتغال ایجاد شده در این منطقه، در مقایسه با سایر مناطق بسیار ناچیز است. عمده دلایل این وضعیت پیش آمده در این منطقه را می‌توان به صورت زیر بیان نمود:
• صنایع خلاق در این منطقه یکپارچه نست. درنتیجه چرخه ی تولید، بازاریابی و توزیع آن کامل نیست.
• ساختار افریقا و خاورمیانه در زمینه صنایع خلاق ضعیف است. کالاهای فرهنگی در مقیاس بزرگ به واسطه اقتصادهای غیر رسمی تهیه می‏‌شوند، که تخمین زده می‏‌شود در این بخش حدود ۳۵۰۰۰۰ نفر شاغل بوده و ۴.۲ میلیارد دلار درآمد داشته است.
با مراجعه به آمارهای بین المللی موجود در زمینه صنایع خلاق، می‌توان به راحتی فهمید که متاسفانه سهم ایران(به عنوان یکی از کشورهای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا) از بازار وسیع این صنایع در دنیا بسیار کم است به گونه‌ای که در بسیاری از حوزه‌ها ایرانیان تنها مصرف‌کنندگان محصولات فرهنگی هستند(البته اغلب به دلیل سهم اندک ایران در تولید و توزیع، و حتی مصرف محصولات خلاق و فرهنگی، آماری از وضعیت ایران در این زمینه ارائه نشده است) خصوصاً در حوزه‌های فناورانه این صنایع مانند پویانمایی.
برخی از صنایع تاثیر بیشتری بر اقتصاد دنیا دارند که این امر به دلیل سرعت رشد قابل توجه این صنایع از یک طرف، و تمایل سرمایه گذاران خطر پذیر در سال‌های اخیر برای سرمایه گذاری در این بخش از طرف دیگر است. لذا آگاهی از این صنایع می‌تواند اذهان ایده پردازان داخلی را به منظور فعالیت در این زمینه ها تحریک کند. این صنایع و سهم هر کدام در درآمد زایی و اشتغال به صورت جدول زیر است:

سهم صنایع خلاق در درآمد و اشتغال سال ۲۰۱۶

ردیف صنعت درآمد در سال ۲۰۱۶ (میلیارد دلار) حجم اشتغال در سال ۲۰۱۶ (میلیون شغل)
۱ تلویزیون (رسانه تلویزیون) ۴۷۷ ۳.۵
۲ هنرهای تجسمی ۳۹۱ ۶.۷
۳ تبلیغات ۲۸۵ ۱.۹
۴ معماری ۲۲۲ ۱.۶
۵ کتاب ۱۴۳ ۳.۷
۶ هنرهای نمایشی ۱۲۷ ۳.۵
۷ صنعت بازی ۹۹ ۰.۶
۸ فیلم ۷۷ ۲.۵
۹ موسیقی ۶۵ ۴
۱۰ رادیو ۴۶ ۰.۵

گزارش حاضر با هدف بررسی صنایع خلاق و جایگاه آن در اقتصاد جهانی و به روش توصیفی-تحلیلی، انجام شده است تا با استفاده از نتایج آن نقاطی را که قابلیت سرمایه گذاری دارند را شناسایی نماییم. متن کامل گزارش را می‌توانید از لینک زیر مطالعه نمایید.
صنایع خلاق و دلالت‏‌های آن برای سرمایه گذاری

نظر بدهید