زوایای رشد بورس سهام

0
1392

ناظراقتصاد: طبق آمارهای اقتصادی بهره‌ وری کار و سرمایه طی ۵۰ سال اخیر تغییر قابل ملاحظه‌ای نداشته است و تحریم‌ها نیز بازار صادراتی محصولات کشور را هدف گرفته است. بنابراین از منظر قدرت سودآوری نیز نمی‌توان رونق هفته اخیر بورس را که با ورود نقدینگی جدید و افزایش حجم معاملات همراه بود توجیه کرد. به نظر می‌رسد علل ورود نقدینگی جدید به بورس ریشه در مسائل و عوامل دیگری دارد که مهم‌ترین آن سقوط وسیع و گسترده ارزش ریال است. یعنی نقدینگی بی‌ثبات بعد از ایجاد تلاطم در بازار ارز، طلا، مسکن و خودرو، زمینه را برای ورود به بازار سهام مناسب دیده است چراکه تنها بازاری است که حتی بر اساس ارز ۴۲۰۰ تومانی نیز همچنان ارزان است.

سیاست ارزی چند ماه اخیر در واقع سرکوب‌کننده صادرات و مشوق واردات بوده است. از آنجا که بخش عمده ارزش بورس را شرکت‌های صادرات‌محور تشکیل می‌دهد لذا سیاست ارزی چندماهه اخیر مانع انعکاس سقوط ارزش ریال در قیمت‌های سهام شرکت‌ها و کارخانجات شده است. استنباط از بخشنامه اخیر این است که سیاستگذار می‌خواهد اصلاحاتی در سیاست ارزی خود داشته باشد که به نفع شرکت‌های صادرات‌محور خواهد بود. البته باید گفت که سیاست ارزی قبلی دولت به مراتب بهتر از سیاست چندماهه اخیر بود و بهتر می‌توانست به کنترل نرخ ارز منجر شود و نرخ ارزی که احتمالاً قرار بود در پایان امسال شاهد آن باشیم (حدود شش هزار تومان) زودتر از موعد و بالاتر از برآوردها به اقتصاد تحمیل شد.

ورود یکباره نقدینگی به بازار سهام اگرچه موجب رونق خواهد شد اما شاید موجب حباب قیمتی شود که حباب در هر بازاری ضد‌توسعه و ضد‌رونق است. شرکت‌ها، سهامداران نهادی و سازمان بورس باید از این وضعیت استفاده کنند و از طریق افزایش سرمایه یا واگذاری سهام شرکت‌ها و کارخانجات بخشی از نقدینگی حبس‌شده در سهام را آزاد کنند و صرف توسعه پروژه‌ها یا اصلاح ساختار سرمایه کنند. در ایران پروژه‌ها وابستگی بالایی به وام‌های بانکی و صندوق توسعه دارند که این موضوع به تدریج باید اصلاح شود و نقطه شروع می‌تواند هنگام رونق بازار سهام باشد.

رونق فعلی بورس حاصل تغییر نماگرهای بنیادین (کاهش ریسک یا افزایش قدرت سودآوری) نیست بلکه حاصل بزرگنمایی مقیاس‌هاست. قاعدتاً سود اسمی شرکت‌هایی که می‌توانند اثرات افزایش نرخ ارز را به‌خوبی جذب کنند (که مثال بارز آن شرکت‌های صادرات‌محور هستند) افزایش خواهد داشت و این شرکت‌ها پیشرو و شاخص‌ساز خواهند بود. بعید به نظر می‌رسد که این موضوع در بلندمدت ادامه داشته باشد چراکه اثر شوک‌های ارزی در بلندمدت بر سودآوری شرکت‌ها منفی است. البته در کوتاه‌مدت و میان‌مدت این شوک‌ها با اثرگذاری سریع بر روی درآمدهای شرکت‌ها باعث رشد سود اسمی آنها می‌شوند.

نظر بدهید