چرا ترامپ نباید از ارزان شدن قیمت نفت خوشحال باشد؟

فایننشال تایمز پاسخ می‌دهد

0
30

ناظر اقتصاد: قیمت نفت در چند هفته گذشته بیش از ۳۰درصد ارزش خود را از دست داده و در حالی قیمت نفت خام آمریکا هم اکنون ۵۱ دلار در هر بشکه معامله می‌شود که اوایل اکتبر در اوج و در قیمت ۷۶ دلار در هر بشکه قرار داشت و نفت خام برنت نیز در حال حاضر از ۸۶ دلار به ۶۰ دلار در هر بشکه سقوط کرده است.

دونالد ترامپ یک روز قبل از جشن روز شکرگزاری با انتشار پیامی توییتری از عربستان بابت نقش مؤثرش در کاهش قیمت نفت در هفته های اخیر تشکر کرد و ارزان شدن نفت را یک تخفیف مالیاتی بزرگ برای آمریکایی ها خواند. علاوه بر ترامپ، جانت یلن، رئیس سابق بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) نیز خشنودی خود را بابت کاهش قیمت نفت ابراز داشته است، چراکه هر خانوار آمریکایی به طور متوسط ۴درصد از بودجه ماهانه خود را صرف خرید سوخت می‌کند و اینک با ارزان شدن قیمت سوخت، خانوارهای آمریکایی قادر خواهند بود مبلغ بیشتری را به خرید سایر کالاها و خدمات اختصاص دهند.

نفت ارزان اگرچه برای رانندگان آمریکایی بسیار خوشحال کننده است اما در عوض موجب کاهش انگیزه شرکت‌های نفتی برای حفر چاه های نفتی جدید در تگزاس می‌شود. به نظر می رسد ترامپ هنوز به خوبی متوجه نشده است که واکنش امروز اقتصاد آمریکا به کاهش قیمت نفت حتی با واکنشی که یک دهه قبل در قبال این مسئله داشت، تفاوت دارد. امروز دلسرد شدن شرکت های نفتی بیش از خوشحالی رانندگان خودروها بر اقتصاد آمریکا تأثیر می گذارد.

در سال ۲۰۰۸ آمریکا تنها ۱۵۰ میلیون بشکه در ماه نفت تولید می‌کرد اما این کشور در ماه آگوست امسال ۳۵۰ میلیون بشکه نفت تولید کرده است. تولیدکنندگان نفت در آمریکا با استفاده از فناوری‌های حفاری افقی و شکست هیدرولیکی توانسته اند از میادین نفت شیل در ایالت های تگزاس، وایومینگ و داکوتای شمالی بهره برداری کنند؛ چنانکه گویی آمریکا یک کشور نفت خیز را به خاک خود ضمیمه کرده است. واردات نفتی آمریکا به میزان قابل توجهی کاهش یافته و این کشور اکنون بزرگترین تولیدکننده نفت در جهان محسوب می‌شود.

آمریکا یک کشور توسعه یافته است که شهروندانش کالاها و خدمات زیادی مصرف می کنند و به همین دلیل مخارج مصرفی اغلب بیشترین نقش را در رشد اقتصاد این کشور دارد. با این وجود از زمان بحران مالی ۲۰۰۸ سرمایه گذاری در دارایی های ثابت غیرمسکونی-به عبارتی سرمایه گذاری جهت خرید ماشین آلات و احداث کارخانه های جدید- مهم ترین عامل محرک رشد اقتصادی آمریکا بوده و این روند تا سال ۲۰۱۵ ادامه داشته است.

علت کاهش سرمایه گذاری شرکت‌ها در ماشین آلات و کارخانه های جدید پس از سال ۲۰۱۵ را باید در کاهش قیمت نفت جست و جو کرد. سقوط آزاد قیمت نفت در سال ۲۰۱۵ موجب کاهش چشمگیر سرمایه گذاری در استخراج نفت شیل توسط شرکت های نفتی آمریکایی شد و این مسئله نسبت مخارج سرمایه گذاری به مخارج کل را در اقتصاد آمریکا تقلیل داد.

در آن زمان عربستان که از افزایش تولید نفت شیل احساس نگرانی می‌کرد، سعی داشت به روند نزولی قیمت نفت دامن بزند تا شرکت های تولید کننده نفت شیل را از بازار خارج کند. هزینه تولید نفت در کشورها و میادین نفتی مختلف، یکسان نیست و معمولاً هزینه تولید نفت شیل بسیار بیشتر از تولید نفت متعارف است. عربستان نیز در آن برهه زمانی از ذخایر ارزی هنگفتی برخوردار بود و نگرانی چندانی از بابت کاهش قیمت نفت احساس نمی‌کرد، سعی داشت با استفاده از همین نقطه قوت خود (پایین بودن هزینه تولید نفت) تولیدکنندگان نفت شیل در آمریکا را تحت فشار قرار دهد.

استراتژی سعودی ها تا مدتی مؤثر بود اما به تدریج با افزایش کارایی و کاهش هزینه های شرکت های تولیدکننده نفت شیل در آمریکا، عربستان مجبور به عقب نشینی شد. از اواسط سال ۲۰۱۶ نیز بازار نفت رو به بهبود رفت و متعاقباً شرکت های آمریکایی نیز سرمایه های بیشتری را صرف توسعه میادین نفت شیل کردند. البته به رغم پیشرفت هایی که در زمینه استخراج نفت شیل صورت گرفته، هنوز هم هزینه تولید نفت شیل بالاتر از هزینه تولید نفت متعارف است.

قیمت هر بشکه نفت سبک تگزاس در روز چهارشنبه ۲۱ نوامبر (۳۰ آبان) یعنی روزی که ترامپ در توییتر از سعودی ها بابت نقش مؤثرشان در کاهش قیمت نفت تشکر کرد و در انتهای پیام تشکر خود خطاب به آنها نوشت «بیایید پایین تر برویم»، حدود ۵۵ دلار بود و این قیمت تنها ۵ دلار از نقطه سر به سر برای شرکت های آمریکایی بیشتر است. در هر صنعتی اگر قیمت از نقطه سر به سر نیز پایین تر باشد، شرکت ها دیگر انگیزه ای برای سرمایه گذاری جدید جهت افزایش تولید نخواهند داشت زیرا تولید بیشتر موجب زیان خواهد شد.

دونالد ترامپ هنوز در حال و هوای اوایل دهه گذشته میلادی -یعنی زمانی که آمریکایی ها از عربستان می‌خواستند نفت بیشتری به بازار تزریق کند تا نفت ارزان تر شود- به سر می‌برد. گویی رئیس جمهور آمریکا فراموش کرده است که کشورش اکنون بزرگترین تولیدکننده نفت در جهان است و مانند سایر کشورهای نفتخیز، با کاهش قیمت نفت دچار مشکل می شود. برای اینکه شرکت های نفتی آمریکایی انگیزه کافی برای توسعه فعالیت های خود داشته باشند، قیمت نفت باید به ارقام جذاب تری برسد.

نظر بدهید